تغییرات فصلی ویژگی‌های فیزیکی حوضه آبی مکران

حوضه آبی مکران، شامل خلیج عمان و بخشی از دریای عرب است که در مجاورت اقیانوس هند است. در این مطالعه، دما، شوری و چگالی سطح و راستای قائم مربوط به بخشی از حوضه آبی مکران (e° 66.126- 56.425؛ n° 25.80 - 23.375) مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور، از داده‌های اطلس اقیانوس جهانی (2018) مربوط به سازمان ملی اقیانوسی و جوی نوا (با علامت اختصار woa18) با قدرت تفکیک یک چهارم درجه عرض جغرافیایی به‌ صورت میانگین فصلی و سالیانه استفاده شده است. نقشه‌های سطحی با استفاده از نرم‌افزار arcgis، نقشه‌های مقاطع عرضی با استفاده از نرم‌افزار surfer و پروفابل قائم میانگین‌گیری شده با استفاده نرم‌افزار grapher برای هر فصل و به صورت سالیانه ترسیم شد. نقشه‌های سطحی با درون‌یابی اسپلاین ترسیم شدند. مقاطع عرضی از سطح تا عمق 2000 متر به فاصله دو درجه عرض جغرافیایی (جمعا چهار ترانسکت) ایجاد شد و فاصله بین شبکه نقاط داده‌ای با استفاده از درون‌یابی idw تکمیل شد. نتایج نشان می‌دهد که تغییرات چگالی تا حد زیادی وابسته به تغییرات شوری به طور مستقیم و تغییرات دما به طور معکوس است. تغییرات فصلی کمیت‌ها و تغییرات مکانی در حوضه آبی مکران مشهود می‌باشد. همچنین مقاطع عرضی نشان می‌دهد که تغییرات ترموکلاین و هالوکلاین آب به یکدیگر وابسته بوده و بر تغییرات پیکنوکلاین تاثیر مستقیم دارند. افزایش دما موجب کاهش چگالی و افزایش شوری موجب افزایش چگالی و در نتیجه سقوط لایه سنگین از سطح به عمق بیشتر می شود. همچنین به خوبی تفاوت چشمگیر شوری در سمت غرب به دلیل وجود توده آب خلیج فارس (pgw) و در شرق به دلیل ورودی رودخانه و رخداد مونسون تابستانه در این حوضه دیده می‌شود. اگرچه میانگین چگالی سطحی سالیانه حوضه آبی مکران kg m-3 24.5 می‌باشد اما در فصل گرم و پرباران تابستان مقدار آن کاهش می یابد. همچنین، غرب خلیج عمان، گرم و شورتر از شرق آن است. و مناطق کم‌عمق استرس دمایی بیشتری را نسبت به میانه حوضه که عمیق‌تر است، تجربه می‌کنند. به علاوه، لایه آمیخته (به ویژه از سطح تا عمق 30 متری) تحت تاثیر شدید تغییرات فصلی است و تفاوت فصل گرم تابستان و فصل سرد زمستان به خوبی در پروفایل‌های قائم حوضه آبی مکران دیده می‌شود. وجود توده آب خلیج فارس در عمق 250 الی 400 متری دیده می‌شود. در لایه‌های عمقی با عمق بیش از 1000 متر نیز، دما تغییرات فصلی ناچیز دارد؛ اما شدیدا کاهش می‌یابد و به دمای c° 4 درجه سانتی‌گراد می‌رسد. چگالی نیز شدیدا افزایش می یابد و به بیش از kg m^-3 33 می‌رسد.

seasonal changes of physical characteristics of the makran’s marine area

the makran water basin includes the gulf of oman and part of the arabian sea, which is adjacent to the indian ocean.in this study, the surface temperature, salinity and density and vertical cross section of them related to a part of the makran water basin(56.425-66.126°e;23.375-25.80°n)have been investigated.for this purpose, the world ocean atlas data set (2018) related to the national oceanic and atmospheric organization of noaa (abbreviated as woa18) with the resolution of a quarter of a degree of latitude have been used as seasonal and annual averages.using arcgis software, surface maps were plotted, and using surfer software, cross-section maps were also illustrated, and vertical average profiles were plotted with the grapher software as seasonally and annually averages. sea surface maps were contoured by spline interpolation. cross-sectional maps were created from the surface to the depth of 2000 meters by the intervals of two degrees of latitude(four transects in total) and the distance between the grid station points was completed using idw interpolation.the results show that density changes are largely dependent on salinity changes directly and temperature changes inversely.seasonal and spatial changes of quantities are evident in makran water basin. also, the cross-sections show that the thermocline and halocline changes are dependent on each other and have a direct effect on the pycnocline changes. an increase in temperature causes a decrease in density, and an increase in salinity causes an increase in density, and as a result, the heavy layer falls down from the surface to a deeper part.also, a significant difference in salinity can be seen in the west due to the presence of the persian gulf water mass (pgw) and in the east due to the river entrances and the occurrence of summer-time monsoon on this basin. although the average annual sea surface density of makran water basin is 24.5kg m-3, but its value decreases in the warm and rainy summer season. moreover, the west of the gulf of oman is warmer and saltier than the east and shallow areas experience more temperature stress than the middle of the basin, which is deeper. in addition, the mixed layer (especially from the surface to a depth of 30 meters) is strongly affected by seasonal changes, and the difference between the warm summer season and the cool winter season can be seen well in the vertical profiles of the makran water basin. the presence of the persian gulf water mass can be seen at a depth of 250 to 400 meters. in the deep layers with the depth of more than 1000 meters, the temperature has insignificant seasonal changes; but it decreases sharply and reaches a temperature of 4°c.the density also increases strongly and reaches more than 33 kg m-3.