بررسی روند تغییرات اقلیمی در دشت نیشابور بر اساس نمایه‌های فرین دمایی و بارشی (1992-2021)

در سال‏های اخیر به دلیل کاهش میزان بارندگی، توجه به تغییرات اقلیمی و به دنبال آن پیامدهای اقتصادی، اجتماعی و خسارت‏های مالی مربوط به رویدادهای فرین جوی اهمیت زیادی پیدا کرده است. بنابراین بررسی روند تداوم نمایه‏های فرین جوی و بارندگی در دوره آماری بلند مدت و تعیین اقلیم یک منطقه در مناطق مختلف کشور ضروری است. در این پژوهش 28 نمایه فرین هواشناسی و بارندگی براساس اسناد ipcc محاسبه و مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج بیانگر آن است که نمایه‌های su، tr، txx، tnx، id، txn، etr و dtr در سطح اطمینان 99%، نمایه‏های sdii و r10mm در سطح اطمینان 95% و نمایه‏های tn90p، wsdi، fd، r95p و prcptot در سطح اطمینان 90% معنی‏دار هستند. در این پژوهش دیده شد که بارش‌ها باتوجه ‏به روند نمایه‏های فرین گرم، سرد و بارش عموما کوتاه‌تر و شدیدتر شده‌اند. در چنین شرایطی بخش بیشتری از بارندگی تبدیل به رواناب شده و به سرعت از دسترس گیاه خارج می‏شود. افزایش نمایه‏های فرین گرم و سرد موجب تغییر جنس بارش‏ها از برف به باران شده که موجب کاهش فرصت ذخیره‏سازی آب حاصل از بارش و همچنین افزایش تبخیر، تعرق و از دست رفتن سریع‏تر منابع آب تجدیدپذیر می‏شود. در نهایت ارتباط روند این نمایه‏ها با طبقه‏بندی‏‏های اقلیمی به روش دومارتن و اقلیم‏نمای آمبرژه برای دشت نیشابور بررسی و تحلیل شد و نتایج نشان داد که این دو روش طبقه‏بندی با روند نمایه‏های فرین منطبق نیستند و نیاز است استفاده از آن‏ها بومی‏سازی شود

investigating the climatic changes trend in neishabur plain based on extreme temperature and precipitation indices (1992-2021

in recent years, due to the decrease in percipitation, attention to climate change and the economic, social consequences and financial damages related to extreme index have become very important. therefore, it seems necessary to investigate the continuation of meteorological and rainfall limit indicators in the long-term statistical period and to determine the climate of different regions of the country. in this research, 28 extreme meteorological and precipitation indices were calculated and su, tr, txx, tnx, id and txn in 99% confidence level and sdii and r10mm indices in 95% confidence level and tn90p, wsdi, fd, r95p indices and prcptot were significant in 90% confidence level. according to the trend of hot, cold and precipitation extreme indices in this research, the precipitations have generally become shorter and more intense. in such a situation, part of the water resulting from the precipitation turns into runoff and quickly becomes unavailable. the increase in hot and cold extreme indices has changed the type of precipitation from snow to rain, which reduces the opportunity to store water from precipitation, as well as increasing evapotranspiration and faster loss of renewable water resources. de martonne and emberger climate classification was used to investigate the changes in the region. finally, the relationship between the trend of these indicators and climate classifications using the de martonne method and the emberger climate map for neyshabour plain was investigated and analyzed, and the results showed that these two classification methods do not match with the trend of extreme weather index.