تحلیل مبانی فقهی اصل شفافیت از دیدگاه امیرمومنان (علیه السلام) در نهج‌البلاغه

پیشینه مبانی فقهی شفافیت به صدر اسلام بازمی‌گردد؛ آن هنگام که پیامبراکرم صلی الله علیه و آله و سلم  و امیرمومنان علیه السلام و نیز امام‌ مجتبی علیه السلام حکومتی اسلامی مبتنی بر شفافیت را بنیان نهادند. مبانی شفافیت با استقرای کامل در نهج‌البلاغه، قابل دستیابی است. شناخت مبانی فقهی شفافیت برای رفع مظاهر فساد در نظام اسلامی دارای ضرورت و اهمیت است(هدف) پرسش اصلی این پژوهش آن است که مبانی فقهی شفافیت از دیدگاه  امیرمومنان علیه السلام در نهج‌البلاغه چیست؟(سوال) روش پژوهش مبتنی بر روش استدلال و برهان از نوع قیاس منطقی شکل اول بر اساس دیدگاه امیرمومنان علیه السلام در نهج‌البلاغه و نیز مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای است(روش) یافته پژوهش آن است که استمرار نظام اسلامی به ویژه جنبه مقبولیّت مردمی آن در گرو شفافیت در عرصه‌های گوناگون اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است و برای غلبه بر مفاسد گوناگون و اجرای هر چه بهتر عدالت اجتماعی و رفع تبعیض و رانت‌خواری، راهی جز شفافیت وجود ندارد که مبانی فقهی آن از دیدگاه امیرمومنان علیه السلام در نهج‌البلاغه عبارتند از: نظارت، النصیحة لائمة المسلمین، عدالت، حفظ نظام و مصلحت(یافته).