بررسی تحلیلی دیدگاه امیر مومنان علیه السلام در مورد فراتاریخی بودن قرآن بر اساس نهج البلاغه

ایده تاریخ مندی قرآن در دوران معاصر به روش های متعددی تعریف شده است. اثرپذیری قرآن از پدیده های تاریخی و عوامل زمانی، مولفه مشترک همه تعاریف مذکور به شمار می‌آید. این ایده چالش‌هایی را در بحث فراتاریخی بودن آموزه‌های قرآنی رقم زده است. پژوهشی حاضر با تاکید بر نهج‌البلاغه در صدد است تا از این رهگذر دیدگاه حضرت علی علیه السلام در مورد فراتاریخی بودن قرآن را تبیین کند. هدف اصلی این پژوهش آن است که با روش توصیفی- تحلیلی، مبانی تاریخمندی قرآن که در آثار نواندیشان دینی معاصر مطرح شده، بر اساس دیدگاه امام علی علیه السلام بررسی و نقد شود. در نهج البلاغه گزاره-های متعددی وجود دارد که بر فراتاریخی بودن و عدم تاثیرپذیری قرآن از فرهنگ عصر نزول دلالت دارد. حضرت علی علیه السلام با دلایل عقلی و نقلی بر عدم تاریخمندی قرآن صحه گذاشته و قرآن را کتابی جامع می‌دانند که نیازهای انسان را در مسیر هدایت پاسخگوست. بر این اساس ایده تاریخمندی قرآن کریم به معنای دلالت آیات بر واقع گرایی در احکام و توجه به کشف مناسبات مربوط به احکام و همچنین توجه به پیام‌های قرآن در حل مسائل نو و موضوعات جدید، مورد تایید ایشان است.