بازشناسی آداب زیارت بقیع؛ در سفرنامه‌های حج قاجاری

این پژوهش با هدف بررسی دقیق آداب و رسوم زیارت بقیع در دوره قاجاریه، به ویژه ادعیه و زیارتنامه‌های خوانده شده در این زیارت، به سراغ سفرنامه‌نویسان این دوره رفته است. با تحلیل عمیق محتوا و توصیف دقیق اطلاعات موجود در سفرنامه‌ها، تلاش شده است تا تصویری جامع از آداب زیارت و ادعیه خاص مرتبط با هر بخش از بقیع در آن دوره ارائه شود. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که زیارت بقیع در دوره قاجاریه، علاوه بر جنبه‌های مذهبی، دارای ابعاد اجتماعی و فرهنگی نیز بوده است. زائران با نیات مختلف و با رعایت آدابی خاص، از جمله خواندن ادعیه و زیارتنامه‌های مشخص، به این مکان مقدس سفر می‌کردند. این پژوهش با بررسی تطبیقی آداب زیارت و ادعیه در دوره‌های مختلف و مقایسه آن با سایر اماکن مقدس، به دنبال شناخت بهتر تحولات تاریخی و فرهنگی در حوزه زیارت و همچنین تاثیر ادعیه بر معنویت زائران است. در نهایت، این پژوهش می‌تواند به عنوان منبعی ارزشمند برای پژوهشگران، علاقه‌مندان به تاریخ و فرهنگ شیعه و همچنین افرادی که به دنبال شناخت بیشتر ادعیه و زیارتنامه‌های مرتبط با بقیع هستند، مورد استفاده قرار گیرد.

pilgrimage customs in baqi; narrative of qajar travelogues

with the aim of a detailed study of the customs of the baqi pilgrimage in the qajar period, especially the prayers and pilgrimages recited in this pilgrimage, this research has gone to the travel writers of this period. by deep analysis of the content and detailed description of the information in the travelogues, an effort has been made to provide a comprehensive picture of the rituals of pilgrimage and special prayers related to each part of baqi' in that period. the findings of the research show that the baqi pilgrimage in the qajar period had social and cultural dimensions in addition to religious aspects. pilgrims used to travel to this holy place with different intentions and following certain customs, including reading specific prayers and pilgrimages. this research aims to better understand the historical and cultural developments in the field of pilgrimage and also the effect of prayer on the spirituality of pilgrims by comparing the rituals of pilgrimage and prayer in different periods and comparing it with other holy places. finally, this research can be used as a valuable resource for researchers, those interested in shiite history and culture, as well as people who seek to know more about prayers and pilgrimages related to baqi.