بازسازی بقیع و اصلاح اداره حج ابراهیمی در اندیشه شیخ محمد بن ابراهیم الاحمدی الظواهری

مخالفت با تخریب بنای مزارات قبرستان بقیع و برخی دیگر از اماکن مقدس در حجاز و مطالبه بازسازی آن‌ها مسئله‌ای اسلامی است که منحصر به هیچیک از مذاهب اسلامی نمی‌شود. از همان ابتدا، هم از سوی اهل‌سنت و هم از سوی شیعه مطرح شده است به نحوی که می‌توان نیمه دوم دهه 1920م را در دوران تاریخ وحدت اسلامی بنام بقیع ممتاز کرد. این موضوع از خلال اسناد و گزارش‌های موجود در دهه 1340ق / 1920م قابل تبیین است که نمونه آن تاکید هیئت‌های هند (جمعیت خلافت) و مصر بر ضرورت آزادی مذهبی حاجیان در مناسک حج و بازسازی قبور بزرگان اسلام نظیر قبرستان بقیع زیر نظر هیئتی از علمای فریقین (شیعه و اهل سنت) است که آن را در جلسه پایانی کنگره حج سال 1344ق مطرح کردند. شیخ محمد الظواهری مفتی مصر و شیخ‌الازهر، یکی از مدافعان این طرح بود که مقاله حاضر به تحلیل دیدگاه‌ها و اقدامات وی در نقد وهابیان و نگرش تکفیری ایشان می‌پردازد.