دیپلماسی حج؛ فرصت ها و چالش ها، با تاکید بر حوزه دانش، رسانه و جامعه

حج به عنوان یکی از مظاهر دینی و شعائر اسلامی که در درون خود عناصر گوناگونی از عبادت و رفتار دینی در بعد فردی و اجتماعی را دارا‌ می‌باشد، به جهت ویژگیهای متفاوت خود با دیگر مناسک دینی علاوه بر برخورداری از ابعاد متعدد دارای دامنه تاثیر گذاری گسترده‌ای نیز هست. این دامنه از تعامل انسانی تا پویا­سازی اقتصادی وسامان بخشی اجتماعی وتعاملات سیاسی و غیر آن را دربر می‌گیرد. از همین رو حج را باید تجسم یافته بسیاری دیگر از اعمال ومظاهر دینی و اسلامی دانست. ظرفیت عظیم این همایش و کنگره دینی که همه ساله با مشارکت طبقات مختلف و نمایندگان نژادها و ملیتهای گوناگون در قالب بخشی از خانواده بزرگ اسلامی شکل‌ می‌گیرد، دارای دو بعد درونی و برونی و آثار متعددی است که‌ می‌تواند در خدمت پیشرفت و اعتلای امت اسلامی باشد. بررسی همه جانبه حج فرصتهای فراوانی رابرای بهره برداری از دیپلماسی حج در راستای سعادت و پیشرفت مسلمانان فراهم‌ می‌سازد. والبته نادیده گرفتن بسیاری از این فرصتها ویا تنزل بخشیدن اهداف این همایش بزرگ‌ می‌تواند به تهدیدی همچون گرفتار آمدن در پوسته کنش دینی منجر شود. در این نوشتار برآنیم تا دیپلماسی حج را با تمرکز بر فرصتها وچالشهای مرتبط با آن از سه حوزه علم، رسانه وجامعه مورد تحلیل قرار دهیم.

the diplomacy of hajj: opportunities and challenges with an emphasis on knowledge, media and society

hajj, as one of the religious manifestations and islamic rites, contains various elements of worship and religious behavior in the individual and social dimensions; therefore, it has a wide range of influence. this range includes human interactions, economic dynamism, social organization, and political interactions. therefore, hajj should be seen as the embodiment of many other religious acts and islamic manifestations. the enormous capacity of this congress on religion, which takes place annually with the participation of different classes and representatives of different races and nationalities as a part of the great islamic family, has two internal and external dimensions and numerous effects that can serve the progress and elevation of the islamic ummah. a comprehensive review of hajj provides many opportunities to exploit the diplomacy of hajj for the prosperity and progress of muslims. however, ignoring many of these opportunities or downgrading the goals of this great meeting can lead to threats such as being caught in the shell of religious action. in this article, we intend to analyze the diplomacy of hajj by focusing on the opportunities and challenges related to it in the three fields of knowledge, media, and society.