گونه شناسی تحلیلی روایات تاویلی مرتبط با آیات حج

آیات قرآن افزون بر آنچه از ظاهر آنها استفاده می‌شود، دارای تاویل‌اند و بهترین راه دست‌یافتن به تاویل‌قرآن از طریق اهل‌بیت: می‌باشد؛ زیرا طبق حدیث ثقلین، اهل‌بیت: به‌عنوان همتای قرآن به‌شمار می‌روند.  در بسیاری از روایات به تاویل آیات قرآن پرداخته‌ شده است؛ اما در تفاسیر و کتب روایی، روایات تاویلی از روایات تفسیری تفکیک نشده است؛ بنابراین جداسازی روایات تاویلی از روایات تفسیری و تعیین نوع تاویل آنها اهمیت و ضرورت می‌یابد. این پژوهش در پی یافتن پاسخ به این سوال است که در روایات تاویلی مرتبط با آیات حج چه نوع تاویلاتی صورت پذیرفته است؟ در این راستا، بر اساس معنای اصطلاحی تاویل قرآن در آیات و روایات، روایات تاویلی مرتبط با آیات حج از بین روایات تفسیری ذیل آن آیات، استخراج و با روش توصیفی تحلیلی مشخص شد که چهار نوع تاویل در این ‌روایات وجود دارد که عبارت‌اند از: معنای باطنی آیه، مصداق باطنی آیه، مصداق آیه در گذر زمان (جری و تطبیق) و مصداق اطلاق یا عموم آیه.

the analytical typology of commentary narratives related to the verses on the hajj

the verses of the qur'an enjoy commentaries besides what is inferred from their meanings and the ahl al-bayt (as) are the finest source for obtaining these commentaries since they are regarded as being on par with the qur'an, according to ḥadīth al-thaqalayn. the majority of hadiths provide the qur'anic verses with commentaries; while commentary narratives are not separated from interpretational narratives in narrative books and interpretations. as a result, it is critical to distinguish between the two types of narratives and identify the nature of each commentary. this article aims to answer the question of what kinds of commentaries have been provided for the verses on the hajj in commentary narratives. regarding this, the commentary narratives related to hajj verses were extracted from the interpretational narratives below those verses based on the terminological meaning of the commentary of the qur'an in verses and narratives. using the descriptive-analytical method, it was found that these narratives contain four different types of commentaries: the given verse's internal meaning, its internal example, its example over time (both inclusion and generalization (jari and intibaq)), and examples of its specificity (itlaq) or generality (umūm).