نخستین گزارشهای غربیان از یورش آل‌سعود و وهابیان به کربلا (1216ق.)

حمله دولت آل‌سعود اول به کربلا در سال 1216ق./1802م. خطر وهابیان را برای دولت عثمانی آشکار کرد و غربیان را نیز به اندیشه شناخت این گروه انداخت. پس از این واقعه، چند کتاب درباره وهابیان در کشورهای اروپایی به قلم خاورشناسان و دیپلمات‌‌هایی که در کشورهای اسلامی حضور داشتند منتشر شد که شامل شرحی از این واقعه نیز بود. این مقاله گزارشی است از واقعه حمله به کربلا، به روایت نخستین منابع غربی که در نیمه نخست سده نوزدهم میلادی نوشته شده‌اند. در اینجا افزون بر گزارشی از شرح واقعه به قلم این نویسندگان، منظر آنان در تحلیل زمینه‌ها و پیامدهای این واقعه بازتاب یافته است. افزون بر برخی اطلاعات تازه که نویسندگان غربی درباره واقعه به دست داده‌اند، دیدگاه آنان در تحلیل سیاسی و اقتصادی این واقعه قابل توجه است. نقش زمینه‌ای ضعف امپراتوری عثمانی در این واقعه، انگیزه‌های اقتصادی وهابیان و تاثیر اقتصادی و سیاسی این حمله در توسعه قدرت آل‌سعود از جمله این موارد است.

The First Western Reports about AlSaud and Wahhabis Attack on Karbala (1216 AH)

The invasion of Karbala by AlSaud I government in 1216 AH /1802 AD revealed the danger of Wahhabis for Ottomans and made the West recognize this group. Following the event, several books on Wahhabis, including a description of the story, were published in Europe by orientalists and diplomats working in Muslim countries. This article is a report on the attack on Karbala according to the first Western texts written in the first half of the 19th century. A report of the event and the authors’ perspectives on the analysis of its contexts and consequences are reflected Here. Western writers provided some new information about the event, their views on the political and economic analysis of the event are also significant. The role of the Ottoman Empire’s weakness in this incident, the economic motivations of Wahhabis, and the economic and political impact of this attack on the development of AlSaud’s power are some of these issues.