درک مهدویت در نسل دیجیتال با تحلیل نگرش‌ها: بررسی موردی عوامل موثر بر باورهای مهدوی نوجوانان

این پژوهش با هدف تحلیل نگرش نوجوانان نسبت به آموزه‌های مهدویت و شناسایی عوامل فردی، آموزشی و رسانه‌ای موثر بر شکل‌گیری این باورها در فضای دیجیتال انجام شده‌است. با توجه ‌به ‌گسترش فناوری‌های ارتباطی و تاثیر آن بر هویت دینی نوجوانان، پژوهش حاضر از رویکرد ترکیبی اکتشافی متوالی و از روش کیفی_کمی بهره‌گرفته‌ است. در مرحله ‌کیفی، با روش پدیدارشناسی تفسیری، مصاحبه‌های نیمه‌ ساختار یافته ‌با 36 نوجوان 12 تا 18 ساله‌ از استان‌های آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی انجام شد و داده‌ها با روش کدگذاری سه‌سطحی تحلیل گردید. یافته‌های این مطالعه‌ نشان می‌دهد که نوجوانان در فضایی بین سنت و مدرنیته ‌قرار دارند؛ اما تاثیر مستقیم فضای دیجیتال (مانند شبکه‌های اجتماعی، محتوای تعاملی و بازی‌های رایانه‌ای) در داده‌های جمع‌آوری ‌شده ‌محدود بوده ‌است. در نهایت، پیشنهاد می‌شود برای تقویت درک کاربردی مهدویت، به جای تکیه ‌صرف بر محتوای آموزشی رسمی، از راهبردهای رسانه‌ای جدید، مانند داستان‌پردازی دیجیتال، تولید کلیپ‌های تعاملی، و طراحی بازی‌های مذهبی استفاده ‌شود. این پژوهش می‌تواند زمینه‌ساز طراحی مداخلات تربیتی مبتنی بر شواهد در آینده‌ باشد.

understanding mahdism in the digital generation through attitude analysis: a case study of factors influencing mahdist beliefs among adolescents

this study aimed to analyze adolescents' attitudes toward the teachings of mahdism and to identify individual, educational, and media-related factors influencing the formation of these beliefs in the digital environment. given the expansion of communication technologies and their impact on the religious identity of adolescents, this research employed a sequential exploratory mixed-methods approach (qualitative-quantitative). in the qualitative phase, using interpretive phenomenological analysis, semi-structured interviews were conducted with 36 adolescents aged 12 to 18 from east and west azerbaijan provinces, iran. the data were analyzed using a three-level coding method. the findings indicate that adolescents exist in a space between tradition and modernity; however, the direct influence of the digital environment—such as social media, interactive content, and computer games—on their mahdi-related beliefs was found to be limited in the collected data. finally, it is suggested that instead of relying solely on formal educational content, innovative media strategies—such as digital storytelling, interactive video clips, and religious game design—should be used to strengthen the practical understanding of mahdism. this research can pave the way for designing future evidence-based educational interventions.