عرفی سازی و سکولاریسم نسل متاخر روشنفکران اصلاح گرا و ملی گرای جهان عرب

از زمان برخورد و مواجهه جوامع عربی با زیست و اندیشه غربی و مقولات مرتبط با آن بخصوص «عرفی سازی» و «سکولاریسم»، هر یک از جریان ها و گفتمان های فکری و سیاسی مختلف تلاش داشته اند تا به نحوی شایسته پاسخی مناسب به مسائل ظاهراً لاینحل سنت و مدرنیته ارائه کنند. در همین رابطه، این پرسش مورد ارزیابی قرار گرفته که، واکنش ها و پاسخ های روشنفکران و بازیگران نسل های متاخر جهان عرب (2007 تا دسامبر 2024)  به‌ویژه در جریان های اصلاح‌گرای معتزلی و ملی گرایی متاخر در قبال منحنی مفهومی غرب و دو مفهوم موثر سکولاریسم و عرفی سازی چگونه می باشد؟ در واکاوی، این مفروض مورد تاکید نویسندگان بوده که، عرف گرایی و سکولاریسم از مفاهیم بنیادین مدرنیته حقیقی محسوب می شوند و نقش اصلی را در پیشرفت و دگرگونی جوامع خود داشته اند. لذا، فرضیه مطروح عبارت است از اینکه، روشنفکران متاخر عرب –به‌ویژه در دو جریان اصلاح گرای معتزلی و ملی گرای متاخر- تحت تاثیر دگرگونی های متعدد و مسائل جدید، پاسخ ها و واکنش های متنوعی ارائه کرده اند که در نهایت به تثبیت نسبی عرفی سازی و سکولاریسم در قیاس با دهه های پیشین انجامیده است. یافته های پژوهش نشانگر آن است که، کنشگران جدید عربی با مقابله با مشکلات سنتی، در مسیر نهادینه کردن ارزش های توسعه محور اندیشه غربی در سیاست و اجتماع نسبتا موفق بوده اند و عرفی سازی و سکولاریسم را از مسیرهایی چون بازاندیشی مجدد در سنت و مدرنیته و ملی‌گرایی عربی عبور داده اند

the secularization and secularism of the later generation of reformist and nationalist intellectuals in the arab world

since the arab societies’ encounter with western life and thought and related categories, especially & customization& and &secularism&, each of the different intellectual and political currents and discourses has attempted to provide a suitable response to the seemingly insoluble issues of tradition and modernity in a worthy manner. in this regard, the question has been evaluated as to whether, what are the reactions and responses of intellectuals and actors of the later generations of the arab world (2007 to december 2024) especially in the mu’tazilite reformist movements and later nationalism towards the conceptual curve of the west and what are the two effective concepts of secularism and secularization? to the curve of (developmental) political and economic achievements of the west, especially with regard to the two influential concepts of secularism and customization? in the analysis, the authors emphasized the assumption that, later arab intellectuals - especially in the two reformist mu’tazilite and later nationalist movements - were influenced by numerous changes and new issues, they have provided a variety of responses and reactions, which have ultimately led to the relative consolidation of secularization and secularism compared to previous decades. the research findings indicate that, new arab activists, by confronting traditional problems, they have been relatively successful in institutionalizing the development-oriented values of western thought in politics and society, and have channeled customization and secularism through paths such as rethinking tradition and modernity and arab nationalism