خیزش هیدروهژمونی ترکیه و پیامدهای هیدروپلیتیکی آن بر امنیت ملی ایران

در هیدروهژمونی سدها به‌عنوان تاسیسات زیربنایی، افزون بر مزایای سیاسی و اقتصادی در سطح ملی، ابزارهای هیدروپلیتیکی در سطح منطقه‌ای به شمار می‌آیند که از توانایی تغییر ساختار قدرت و مناسبات هیدروپلیتیک در یک حوضه آبی برخوردار هستند. دولتی که از این مزیت برخوردار است، به خوانش منابع آبی به مثابه قدرت، تمایل دارد. ترکیه به دلیل برخوردار بودن از مولفه‌های هیدروهژمونی قابلیت تغییر برون‌دادهای سیاسی منطقه‌ای را دارد. این تغییرات امکان تحت تاثیر قرار دادن امنیت ملی ایران در حوضه‌های آبی کورا-ارس و دجله و فرات را دارند. این مقاله با بررسی مکانیسم‌های آبی ترکیه و همین‌طور مفهوم هیدروهژمونی، سعی دارد به این سوال پاسخ دهد که خیزش هیدروهژمونیک ترکیه در حوضه‌های آبی دجله و فرات و کورا-ارس چگونه بر امنیت ملی ایران تاثیر می‌گذارد؟ با تکیه بر امنیت زیست محیطی باری بوزان در قالب روش کاوش نظام‌مند، نویسندگان به این نتیجه رسیدند که خیزش هیدروهژمونیک ترکیه، امنیت ملی ایران را به صورت مستقیم و غیر مستقیم و به واسطه، به خطر افتادن امنیت غذایی، تغییرات اقلیمی، تغییرات بافت جمعیتی، گسترش رادیکالیسم در منطقه و تقویت قدرت چانه‌زنی سیاسی ترکیه در مقابل ایران تحت تاثیر قرار خواهد داد

the rise of turkiye’s hydro-hegemony and its hydro-political consequences on iran’s national security

in hydro hegemony, dams as infrastructure facilities, in addition to political and economic benefits at the national level, are considered hydropolitical tools at the regional level, which have the ability to change the power structure and hydro political relations in a water basin. a government that enjoys this advantage tends to read water resources as power. due to having hydro-hegemony components, turkiye has the ability to change regional political outputs. these changes have the possibility of affecting iran’s national security in the water basins of kura-aras, tigris and euphrates. by examining turkiye’s water mechanisms and the concept of hydro-hegemony, this article tries to answer the question of how the rise of turkiye’s hydro-hegemony in the tigris, euphrates and kora-ars water basins affects iran’s national security? relying on the environmental security of bari buzan in the form of system exploration method, the authors have come to the conclusion that turkiye’s hydro hegemonic rise affects iran’s national security directly and indirectly through; jeopardizing food security, affect climate changes, demographic changes, the spread of radicalism in the region, and the strengthening of turkiye’s political bargaining power against iran