نقش آب در درگیری‌ها: عامل، ابزار و قربانی؛ تحلیلی از منظر حقوق بشر

بررسی گزارش‌ها و شواهد تاریخی نشان می‌دهد که از گذشته‌های دور آب و تاسیسات آبی به‌عنوان ابزار، هدف یا سلاح و اهرمی برای فشار بر طرفین اختلاف، درگیری و جنگ‌ها در بسیاری از دوره‌ها، در مقیاس‌های مختلف محلی، ملی، منطقه‌ای و حتی جهانی مورد سوءاستفاده قرار گرفته است. داده های موجود نشان می دهد که در ادوار مختلف آب به‌عنوان ابزار رقابت های نظامی و ژئوپلیتیک مورد استفاده قرار گرفته و قوانین حاضر از کفایت لازم برای محدود کردن سیاستمداران برخوردار نیست. از سوی دیگر وضع و اجرای قوانین بین‌المللی حقوق بشر و بشردوستانه طی چند قرن اخیر، نتوانسته به ‌اندازه کافی زیرساخت‌های اساسی غیر نظامی، به‌ویژه منابع آب و تاسیسات مرتبط را مورد توجه قرار داده و از آنها محافظت کند. از این‌ رو به نظر می‌رسد قوانین موضوعه ناکافی یا بعضاً نارسا و یا حتی فاقد ضمانت‌های اجرایی کافی و مناسب باشند به همین دلیل، گزارشات روند رو به ‌افزایش سوءاستفاده و درگیری‌های مرتبط با آب و حوادث خشونت‌بار علیه سیستم‌های طبیعی یا بشرساز آبی را نشان می‌دهد. این مقاله ضمن مرور و اشاره به برخی حملات و سوءاستفاده‌ها از گذشته‌های دور تا عهد حاضر، نقش خشونت علیه منابع آبی و سیستم‌های مرتبط در چارچوب قوانین بین‌المللی بشر را مورد بررسی قرار داده و در راستای رفع مشکلات حقوقی و سیاسی، راهکارهایی برای بهبود نظام‌های بین‌المللی به ‌منظور حفاظت از زیرساخت‌های حیاتی آب ارائه شده است

the role of water in conflicts: actor, tool, and victim; an analysis from the perspective of human rights laws

the historical evidence indicates that water resources and water infrastructure have been utilized as tools, objectives, or weapons in conflicts, disputes, and wars throughout various periods on different scales-local, national, regional, and even global. despite the development and implementation of international humanitarian laws over the past centuries, it has not been able to sufficiently address and protect essential non-military infrastructures, especially water resources and related facilities. consequently, the existing laws appear inadequate, sometimes ineffective or lacking in adequate and suitable enforcement guarantees. as a result, the presented data suggests a rising trend of abuse and conflicts related to water, indicating shortcomings in the legal frameworks. this article examines the role of violence against water resources and associated systems within the framework of international human rights laws, reviewing and highlighting some past attacks and abuses from ancient times to the present. it also explores weaknesses and deficiencies in the current systems and proposes solutions for improving international frameworks to safeguard vital water infrastructures, drawing on the insights of expert opinions