تحلیل نشانه شناختی از فرهنگِ «معماریِ خانه» در عصر جهانی شدن با تاکید بر معماری پساساختارگرایی؛ از «خانه تا ناخانه»

امروزه در عصر جهانی شدن، مفهوم خانه و بازتاب آن در فرایند مفهوم شناختی معماری مسکن بازخوردهای زیادی داشته است که تغییر و تحول فرهنگی خانه و تبدیل «خانه» به «ناخانه» از مهمترین آنها بشمار می رود. از سویی دیگر، خانه اولین فضایی است که آدمی احساس تعلق فضایی را در آن تجربه می کند احداث یک خانه پدیده ای فرهنگی محسوب شده و شکل و سازمان فضایی آن به شدت تحت تاثیر فرهنگی است که به آن تعلق دارد. این مفهوم در دنیای جدید و در عصر تکنولوژی ارتباطات و انقلاب فناوری اطلاعات و حضور گسترده رسانه های خبری و مجازی، دچار تحولاتی ساختاری گردیده که در این مقاله با روش توصیفی و تحلیلی و ابزار گردآوری داده مطالعات کتابخانه ای و اسنادی به مفهوم خانه در عصر جهانی شدن و شکلگیری مفهوم ناخانه پرداخته شده است. یافته های تحقیق نشان می دهد که اصطلاح مفهوم ناخانه و نابنا (غیاب متن در نشانه شناسی پساساختگرایی) در معماری حضوری زنده دارد، چنانچه عناصر و لایه های زیرین بنا در معماری این بنا بر سطح قرار می گیرند و عدم انسجام با یکدیگر را جلوه می دهند و در واقع بنا (به مثابه متن) ناتمام و در حال اجرا (نوشتن) استنباط می شود. بنا نه به مثابه دربرگیرنده معنی (روابط معنا و متن در نشانه شناسی ساختگرایی) بلکه به عنوان نمود (وانمود سازی معنا در نشانه شناسی پساساختگرایی) مطرح می شود. و در عین حال «شهری شدن خانه؛ غیرنمادین شدن خانه؛ غیرکارکردی شدن خانه؛ عرفی شدن خانه؛ جهانی- محلی شدن خانه؛ فردی شدن خانه؛ دموکراتیک شدن خانه؛ جنسیتی شدن خانه؛ رسانه ای شدن خانه؛ بروکراتیک شدن خانه؛ تجاری شدن خانه»؛ از مهمترین مقولاتی است که می توان از تطورات و تحولات مفهوم شناختی معماری خانه در معماری پساساختارگرایی مورد تاکید قرار داد.