بافت شناسی بافت کالبد تاریخی شهر یزد با نگرش سیستمی

مباحث زیادی درباره بافت کالبد تاریخی شهر با نگرش‌های مختلف در ادبیات شهرسازی و معماری جهانی مطرح شده است. در ایران، بررسی‌های عمومی و پراکنده‌ای از آن‌ها تاکنون ارایه شده است. گونه‌گونی و پیچیدگی بافت‌ها سبب شده، تا دستیابی به بافت‌شناسی آن‌ها، به عنوان هدف اصلی این مقاله مطرح باشد. به این منظور، مطالعاتی در حوزه‌های علمی مختلف انجام گرفت. نظریه‌ها، نگرش ها و چارچوب مفهومی «بافت» مورد توجه قرار گرفت. مشاهدات، پیمایش‌ها و برداشت‌های متعددی از بافت‌های کالبد تاریخی شهرهای ایران، به ویژه شهر یزد انجام شد. اجزای بافت‌ها شناسایی شدند. با استفاده از روش پژوهش توصیفی- تحلیلی، مباحث مربوطه تالیف شدند. از فرآیند رفت و برگشت جز به کل و بر عکس در این پژوهش استفاده شد. بررسی و مطالعه، موجب شناسایی و معرفی اجزا در قالب مدل‌های مراتبی شد. پی‌گیری متناظر اجزای مطرح در مدل‌های مراتبی ارایه شده با نظریه سیستم‌ها، شناسایی زیرسیستم‌های سیستم بافت کالبد تاریخی شهر یزد را به دنبال داشت. به نظر می‌رسد مدل‌های ارایه شده، قابلیت‌های تیوریک عمده‌ای دارند. از این‌رو، استفاده از مطالب مقاله در مطالعه و مداخله‌ در بافت‌های کالبد تاریخی شهرهای کشور توصیه‌ می‌شود.