بررسی سطح مشارکت‌های مردمی در مدیریت پسماند محله با استفاده از نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده در بازیافت (نمونه موردی شهر شیراز)

در اکثر کلانشهرهای ایران افزایش روزافزون جمعیت و ازدیاد و توسعه فعالیت‌های صنعتی، تجاری و خدماتی از سوی دیگر، منجر به تولید مقادیر زیادی مواد زائد در شهرها شده است. به‌طور کلی در کشور ما روزانه بیش از 60 هزار تن زباله تولید می‌شود که این مقدار در مقایسه با سایر کشورهای جهان بیشتر است، اما مدیریت پسماند و خط پردازش زباله از رشد کمتری برخوردار بوده است. بازیافت از مهم‌ترین اقدامات جهت مدیریت مواد جامد زائد شهری می‌باشد. به منظور مدیریت صحیح این فرآیند ضروری است تا عوامل تاثیرگذار بر رفتار بازیافت شناسایی شود. لذا هدف مطالعه حاضر بررسی عوامل موثر بر رفتار مشارکتی بازیافت در مدیریت پسماند شهر شیراز و تعیین ضریب مهم‌ترین عامل براساس نظریه رفتار برنامه‌ریزی شده می‌باشد. جامعه آماری تحقیق، با توجه به هدف تحقیق شامل شهروندان شهر شیراز می‌باشد. حجم نمونه با استفاده از فرمول کوکران و با ضریب 95% و مقدار خطای 05 / 0 تعداد 384 نفر انتخاب گردید و این نمونه‌ها به روش تصادفی ساده انتخاب شده‌اند. ابزار گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته است. برای تجزیه‌وتحلیل داده‌ها به منظور آزمون فرضیات و آزمون نرمال بودن داده‌ها، با استفاده از نرم‌افزار spss و lisrel اقدام گردید. با توجه به نتایج تحقیق، متغیر نگرش مثبت با مقدار آماره t بدست آمده 26 / 3 و ضریب مسیر (0.38= β)، متغیر هنجارهای ذهنی مقدار آماره t بدست آمده 86 / 4 و ضریب مسیر (0.25=β) و متغیر کنترل رفتاری درک شده با مقدار آماره t بدست آمده 18 / 8 و ضریب مسیر (0.59=β) تاثیر مثبت و مستقیمی بر نگرش بازیافت دارند و همچنین متغیر قصد بازیافت با مقدار آماره t بدست آمده 79 / 7 و ضریب مسیر (0.34=β) تاثیر مثبت و مستقیمی بر رفتار بازیافتی دارند. قوی‌ترین پیشگویی‌کننده قصد بازیافت و مهم‌ترین عامل تاثیرگذار بر آن کنترل رفتار درک شده است.

investigating the level of public participation in neighborhoodwaste management using the theory of planned behavior in recycling: a case study of shiraz

the rapid population growth and expansion of industrial,commercial, and service activities in most metropolitan areasof iran have led to the generation of vast amounts of waste.on average, more than 60,000 tons of waste are produceddaily in iran, a figure significantly higher than the global average.however, waste management and processing systemsin the country have not developed at a comparable rate. recyclingis among the most critical measures for managing urbansolid waste. proper management of this process requiresidentifying the factors influencing recycling behaviors. thisstudy aims to examine the factors affecting citizens’ participatorybehavior in recycling for waste management in shirazand to determine the significance of each factor usingthe theory of planned behavior. the statistical populationconsists of shiraz residents. using cochran’s formula with a95% confidence level and a margin of error of 0.05, a samplesize of 384 individuals was selected through simple randomsampling. data collection was conducted using a researcher-designed questionnaire. spss and lisrel software wereemployed to analyze the data, test the hypotheses, and assessthe normality of the data.the results reveal that:- positive attitude** significantly influences recycling intentions(t-statistic: 3.26, path coefficient β = 0.38). - subjective norms** also show a significant impact (t-statistic: 4.86, β = 0.25). - perceived behavioral control** exhibits the strongest influence(t-statistic: 8.18, β = 0.59). additionally, recycling intention (t-statistic: 7.79, β = 0.34) has a positive and direct impact on recycling behavior. thestudy identifies «perceived behavioral control» as the strongestpredictor of recycling intention and the most influentialfactor overall.