اجتماع‌پذیری فضاهای عمومی در مناطق کم‌برخوردار روستایی و ارتقای سلامت اجتماعی؛ ارائه راهکارهای طراحانه (میدان دَرِ قلعه‌، روستای ایزی)

فضاهای اجتماع‌پذیر با تقویت انسجام اجتماعی، ارتقای احساس ایمنی و امنیت ادراک‌شده، زمینه‌سازی دریافت حمایت‌های محلی، اعتماد اجتماعی و افزایش مشارکت‌ها نقش ویژه‌ای در ارتقای سلامت اجتماعی تلطیف مسائل بافت‌ها خصوصاً در نواحی محروم و کمتر برخوردار دارند. میدان دَرِ قلعه در روستای ایزی به‌عنوان تنها فضای باز عمومی این روستا محل شکل‌گیری رویدادها و فعالیت‌های مختلف اجتماعی، پذیرای گروه‌های مختلف افراد در طول سال است و نقش مهمی در زندگی اجتماعی ساکنین روستا دارد. این میدان که در بافت قدیمی روستا قرار دارد، هم‌زمان با تغییر و تحولات کالبدی در طول زمان دچار برخی فرسودگی‌های کالبدی و کارکردی شده است که در این مطالعه تلاش شده است ضمن شناسایی ویژگی‌های فضاهای اجتماع‌پذیر، در جهت تسهیل شکل‌گیری فعالیت‌های اجتماعی با شناسایی مشکلات آن در این خصوص، ارائه راهکارهای طراحی لازم صورت پذیرد. در این راستا، ضمن مطالعه اسنادی، گردآوری داده‌های تحقیق از 350 پرسشنامه محقق ساخته براساس مقیاس‌های مشارکت اجتماعی و نظرسنجی مشارکت مذهبی در بین ساکنین روستا صورت پذیرفت. بر طبق یافته‌ها، ابعاد سه‌گانه معنایی، کارکردی و فضایی-کالبدی مولفه‌های سازنده فضاهای اجتماع‌پذیر را شکل می‌دهند و مهم‌ترین فعالیت‌های جمعی در حال وقوع در میدان به ترتیب شامل شرکت در مراسم‌ها و رویدادها، حضور در مسجد، گفت‌وگو با دوستان و بازی کردن می‌باشند. همچنین، کمبود فضای مناسب برای نشستن، کمبود فضای سبز و فرسودگی بناهای پیرامون میدان، به ترتیب سه مسئله اصلی میدان دَرِ قلعه جهت شکل‌گیری و تسهیل اجتماع‌پذیری آن می‌باشند. در پایان مقاله نیز به منظور ارتقای کیفیت اجتماع‌پذیری میدان، راهکارهای طراحی در این خصوص ارائه شده است.

sociability of open spaces in deprived rural areasand mental health; improving the sociability of dar-eghal-e square by design principles (iziy village)

the sociability of open space plays a significant role in improvingthe quality of life of people living in deprived areas.dar-e-ghale square (iziy village, sabzevar) as a sociablespace plays an important role in social life of the villagers.over time, this square has suffered from its severe decay anddestruction which may affect its sociability. in this regard,since the sociability of public spaces has a great effect on socialhealth of residents of deprived areas, this study firstly hasattempted to explain this correlation by a conceptual model,and then has tried to present some design principles that mayenhance the square sociability character. in this regard, onthe basis of canadian community health survey (cchs)and religious participation survey, the main social activitiesof residents and the most important challenges of square incase of its sociability were gathered from the 350 participantsvia questionnaire. and tehn, on the basis of presented conceptualmodel, relevant design principles for dar-e ghal-esquare have been presented. according to this study threedimension of space named semantic, functional, and spatial-physical components support the sociability of spaces.furthermore, the findings showed the most important socialactivities which are taking place in the dar-e ghal-e squareinclude participating in ceremonies and events, attending themosque, face-to-face talking with friends, and playing localgames. also, three main problems of the square include oflack of suitable space for sitting, lack of green space, and thedecay of buildings around the square, respectively.