گونه‌شناسی نما و پنجره‌های منازل مسکونی دوره پهلوی اول (مورد پژوهی: منازل مسکونی شیراز)

امروزه، با نگاهی اجمالی به سیما و منظر شهری در شیراز، می‌توان آشفتگی را در بناها و نماهای شهری مشاهده نمود. هدف پژوهش بررسی نماها و پنجره‌های بناهای مسکونی دوره پهلوی اول در شیراز و گونه‌بندی آن‌ها می‌باشد. روش پژوهش کیفی مبتنی بر تحلیل محتوا است، از مطالعات کتابخانه‌های، عکس‌برداری، مشاهده و برداشت میدانی، ترسیم نمودارهای تحلیلی هندسی و درنهایت گونه‌شناسی در مقایسه تطبیقی استفاده شده است. نتیجه پژوهش: خانه‌ها به سه گونه:1- خانه‌های اوایل پهلوی اول (با متراژ پانصد تا هشتصد متر، ساختمان‌های سه طرف و چهار طرف ساخت، اکثراً خانه‌ها طولی و تراس‌های به هم چسبیده همراه با قوس، بناها قرینگی کامل دارند و دارای پنجره‌هایی چوبی با تزیینات به سبک قاجاری و شبکه‌بندی فلزی در قسمت زیرزمین می‌باشند)2- خانه‌های اواسط پهلوی اول (ساختمان‌های دو طرف ساخت، متراژهای کم‌تر از پانصد متر و یک طبقه با زیرزمین، غیرقرینه هستند اما در قسمت درها و پنجره‌ها قرینگی دیده می‌شود، دارای تزیینات فراوان، پنجره‌های دو قسمتی نیم‌دایره و مستطیل و شبکه‌بندی در زیرزمین می‌باشند. همچنین دارای پنجره‌هایی با کاربرد در-پنجره‌ شیشه رنگی هستند 3- خانه‌های اواخر پهلوی اول(خانه‌های صاحب‌منصبان، اغلب یک‌طرف ساخت، تقسیم خانه‌ها به سه محور افقی می‌باشد که در قسمت مرکز و تعریف ورودی، دارای جلوآمدگی یا فرورفتگی می‌باشند. عمده تزیینات در قسمت ورودی بنا و دارای سنتوری، پلکان و ستون در جلو عمارت هستند. دارای نماهای قرینه، خانه‌های بالای 800 متر و پنجره‌هایی با خصوصیات شبکه‌بندی چوبی و چندبخشی و شیشه رنگی به‌منظور تزیینات می‌باشند.

residential houses of the first pahlavi period (studycase: shiraz)

with a quick glance at shiraz’s urban landscape, one can see the chaos in the buildings and facades. in this study, we investigate and classify the facades and windows of residential buildings from the first pahlavi period in shiraz. methods of qualitative research include content analysis, library studies, photography, field observation and sampling, drawing geometricanalytical diagrams, and typology. the research showsthe houses are of three types: 1- the houses of the early pahlavi period (with a size of 500 to 800 meters, buildings are built on three sides and four sides, most of them are long houses and connected terraces with arches, completely covered and with windows, etc.) they’re wooden, decorated in qajar style, andhave metal mesh in the basement.2- the houses in the middle of the first pahlavi (the buildings on both sides of the construction, less than five hundred meters and one floor with a basement, are non-similar, but the doors and windows have a lot of decoration, semi-circular and rectangular two-part windows and they are gridded in the basement. they also have colored glass windows. 3- the late houses of the first side (the houses of the officials, often built on one side, divide the houses into three horizontal axes, which in the center part anddefine the entrance, have a projection or there are recesses.there are centauri, stairs and columns in front of the building where the main decorations are. similar facades, houses over 800 meters, and windows with wooden and multi-part lattice .features and colored glass