بررسی فرآیند مسیریابی در شبکه‌های دسترسی شهری مبتنی بر مفاهیم ادراک محیطی گشتالت (مورد مطالعه بافت قدیم و جدید کرمان)

امروزه با گسترش فضاهای شهری، رابطه انسان و محیط پیرامون و نیز ترجمه این موضوع به زبان طراحی معماری، ضرورت بسیار پیدا کرده است. یکی از مفاهیم مهم در طراحی فضاهای شهری مفهوم مسیریابی است. انسان‌ها امروزه در محیط‌های شهری غالباً با علائمی چون نشانه‌های شهری مسیر خود را مشخص می‌نمایند، بنابراین باید تصویر واضحی از محیط در ذهن فرد به واسطه قرارگیری در شهر شکل گیرد. در همین راستا انسان با حضور در محیط شهری و دریافت اطلاعات، مقایسه شواهد ثبت شده در ذهن خود نسبت به مسیریابی اقدام می‌نماید. از این‌رو تسهیل ادراک انسان از محیط پیرامون می‌تواند جز گام‌های اولیه و ضروری طراحی فضاهای شهری باشد. شناسایی عوامل موثر بر خوانایی و مسیریابی در شبکه دسترسی شهری مبتنی بر مفاهیم ادراکی گشتالت به عنوان یکی از شهرهای تاریخی هدف اصلی این تحقیق می‌باشد. پژوهش فوق از نوع تحقیقات کیفی می‌باشد، روش تحقیق این پژوهش توصیفی- تحلیلی بوده، تجزیه‌وتحلیل اطلاعات به شیوه جزیی‌نگر(استقرایی) انجام شده و ابزار جمع‌آوری اطلاعات این پژوهش از طریق مطالعات کتابخانه‌ای، برداشت‌های میدانی و مشاهده است. در تحلیل‌های انجام شده مشاهده گردید، مسیریابی در بافت قدیم شهر کرمان نسبت به بافت جدید به‌مراتب آسان‌تر و در زمانی کوتاه‌تر صورت می‌گیرد. مسیریابی در بافت قدیم به واسطه استفاده از علائم و نشانه‌ها در طراحی فضاهای شهری برای درک محیط توسط انسان بهتر صورت گرفته که این خود از شاخصه‌های مهم بافت‌های ارزشمند شهرهای کویری ایران می‌باشد.

examining the wayfinding process in urban access networks based on gestalt perceptual concept (case study: old and new context of kerman city)

nowadays, by the development of cities, the relationship between humans and the surrounding environment in addition to translating this relationship into architectural elements, has been widely explored. one of the main concepts in the process of urban design is wayfinding. humans find their direction in urban spaces mostly by the means of urban signage. therefore, by moving through the city, a clear image of the environment should be formed in the individual’s mind in order to collect the visual information and comparing the recorded images, proceeds to find the correct direction. that is why simplifying the human’s perception of the urban environment might be one of the primary the present study object is .and necessary stages of urban design to identify the influencing factors of legibility and illegibility of urban spaces in regards to facilitating the wayfinding process in both the old and new context of the historical city of kerman with desert architecture and design. the present research is qualitative in nature. the research method is descriptive-analytic, and data were analyzed inductively. the data collection was conducted using library documents, field notes, and observations. analyzing the case studies, it was observed that the wayfinding process in the old context of kerman can be done much easier and more rapidly than the new context. the results indicated that wayfinding in the old context, due to the proper utilization of urban signage and landmarks that help the environment to be perceived better, is done more conveniently than the new context. the results of this study can help the urban designers and relevant decision-makers to use exclusive methods and create a more legible environment.