ارزیابی تطبیقی اثربخشی ضوابط طراحی و اجرای نما بر نماسازی ساختمان‌های مسکونی در شهر تهران و آسیب‌شناسی آن (نمونه موردمطالعه: نمای ابنیه مسکونی محله ولنجک منطقه یک شهرداری تهران)

نمای ساختمان بروزی از ظاهر آن و از مولفه‌های مهم‌ تشکیل‌دهنده بدنه شهری، نمایی از چیستی، تاریخ و فرهنگ می‌باشد. در اکثر نقاط جهان، ضوابط ویژه‌ای در انتظام بخشی سیمای شهری ازجمله نما وجود دارد. مسئله تحقیق، گسست در نماسازی در برابری با مقررات است که شایسته تسامح نیست. مدیریت شهری با تدوین دستورالعمل‌ها همواره به دنبال تنسیق است. وضع قوانین، ورای ملزومات زیربنایی طرح، اجرا و کنترل، خود از عوامل تشتت است. در مقاله حاضر ابتدا به تحلیل اثرات ضوابط نماسازی بر نمای ساختمان‌های مسکونی پرداخته و سپس آسیب‌شناسی جهت تحقق اهداف صورت پذیرفته است. روش تحقیق، بررسی تطبیقی-تحلیلی و تحلیلی-استنباطی موضوع از طریق گردآوری اطلاعات اسنادی، مطالعه قوانین موضوعه و تحقیقات میدانی بوده است. در بخش نخست به تحلیل تطبیقی نمونه‌های معمول موردی نمای مسکونی در محله ولنجک با مقررات پرداخته شد. نتایج حکایت از تطابق نسبی و قابل‌قبول تک نماها با دستورالعمل‌ها و ناکارآمدی ضوابط و ابهام آن در چینش نماها کنار یکدیگر و درون بافت شهری بود. در آخر با ارائه این پژوهش‌ها به خبرگان و مصاحبه با آن‌ها، نواقص موجود، استخراج و راه برون‌رفت، اخذ و به کمک نرم‌افزار spss مورد تحلیل استنباطی قرار گرفت. طبق نظر متخصصین ساختار نادرست تدوین مقررات، اهمال در برآوردن انتظارات ذینفعان، غفلت از فرهنگ‌سازی، عدم به‌روزرسانی قوانین و ضعف در زیرساخت‌ها مهم‌ترین کاستی‌ها و توجه به خواست و توان ذینفع، جلب مشارکت عمومی، آموزش کارشناسان و مدیران، توجه به مولفه‌هایی چون ارزش زمین و منعطف بودن مکانیزم‌ها در مرحله تدوین قوانین و اجرای دقیق دستورالعمل‌ها و نظارت بر آن‌ها با رویکرد مشارکتی، به‌روزرسانی ابزارهای ممیزی، مراعات حقوق عمومی و سیاست‌های تشویق و جریمه از اهم رویکردهای مثبت در مرحله اجرا جهت نیل به آمال برشمرده شد.

comparative assessment and pathology of the effectiveness of façade design and construction regulations on the façades of residential buildings of tehran: the case of valenjak neighborhood facades in zone one of tehran municipality

the façade of a building is its exterior expression and a key component of urban body; reflecting its identity, history, and culture. many places of he world exercise regulations for urban appearance including buildingfacades. this research focuses on the issue of incompliance with façade regulations which needs to be addressed. urban management seeks to regulate the environment through guidelines. however, regulations disregarding the fundamental requirements of the design, implementation and control contribute to disorder. this study discusses façade structureand the historical trend of respective regulations and then, analyzes the effects of façade regulations on residential buildings and the correspondingpathology. this is a comparative-analytical and analytical-inferential study conducted via library research, field studies, and investigation of respective provisions. initially, the facades of ordinary residences in valenjak neighborhood were analyzed and compared to regulations. the findings indicate the relative and mostly acceptable compliance of thefacades with guidelines, while revealing the ambiguity and inefficiency of the regulations regarding the relationships among individual facades and toward urban fabric. these findings were presented to experts with interviews to find the deficiencies and determine the solution. next the data was inferentially analyzed via spss. the experts believed that the incorrect structure of law development, complacency in meeting theexpectations of stakeholders, cultivation, updating the regulations, and infrastructural flaws were the key defects. the key solutions would be consideration of stakeholder demands and capabilities, attraction ofpublic participation, education of experts and managers, consideration of parameters such as land value and flexibility of lawmaking mechanisms,proper implementation of guidelines and participative supervision over the process, updating audit tools, respect for public rights, and reward/penalty policies.