تبیین عوامل موثر بر موفقیت برنامه‌ریزی راهبردی در مدیریت پسماند با استفاده از رویکرد نقشه شناختی فازی (مطالعه موردی: منطقه 12 شهر تهران)

بهبود سیستم مدیریت پسماند، مستلزم تلاش همه‌جانبه برای افزایش آگاهی و مشارکت عمومی، ایجاد تخصص و سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌ها و همچنین ارتقاء سیستم‌های مدیریتی در شهرداری‌ها به عنوان متولی امر مدیریت پسماند است. از این‌رو تحقیق حاضر با هدف شناسایی و اولویت‌بندی عوامل موثر بر موفقیت برنامه‌ریزی راهبردی مدیریت پسماند در منطقه 12 شهر تهران انجام شده است. داده‌های موردنیاز، با استفاده از 46 پرسشنامه محقق ساخته، از خبرگان، مدیران و کارکنان سازمان مدیریت پسماند شهرداری منطقه 12 تهران، گردآوری شد. نتایج حاصل از پرسشنامه با استفاده از نرم‌افزار fcmapper و نرم‌افزار pajek تحلیل و نقشه شناختی فازی تهیه گردید. عامل‌های اطلاع‌رسانی به موقع به شهروندان (c31)، در نظر گرفتن تمهیدات لازم جهت تهیه تجهیزات (c27)، بررسی ارتباطات شبکه‌ای جهت جلوگیری از اختلال در ارتباط بین سازمانی و برون‌سازمانی (c29)، سرمایه‌گذاری داخلی و بین‌المللی در زیرساخت‌های ارتباطی (c33) و خوشنودی از موفقیت سازمان (c20) پنج عامل مهم از نظر مرکزیت هستند. همچنین نتایج نشان داد، عوامل ارتباطی (با میانگین رتبه‌ای 8.47) و آموزش و توسعه راهبردی نیروی انسانی (با میانگین رتبه‌ای 8.21) بیشترین تاثیر را در بین عوامل موثر بر موفقیت برنامه‌ریزی استراتژیک در مدیریت پسماند دارند. در نتیجه مدل مدیریت پسماند بیشترین اعتبار را از این عوامل به دست می‌آورد. لذا پیشنهاد می‌گردد به مولفه‌های این عوامل توجه بیشتر گردد. همچنین استفاده از نیروی انسانی متخصص و به روز کردن دانش آن‌ها با استفاده از آموزش‌های مناسب و کاربردی، توسعه زمینه مشارکت و تعامل بین سازمان مدیریت پسماند و شهروندان ضروری به نظر می‌رسد.

explaining the effective factors on the success ofstrategic planning in waste management using thefuzzy cognitive map approach (a case study indistrict 12 of tehran)

improving the waste management system requires an all-out effort to increase public awareness and participation, create expertise and invest in infrastructure, and upgrade management systems in municipalities as the custodians of waste management.therefore, the present research has been conducted to identify and prioritize factors affecting the success of strategic waste management planning in the 12th district of tehran. the required data were collected by 46 researcher-made questionnaires, including experts, managers and employees of the municipal waste management organization of tehran region 12. thequestionnaire results were analyzed using fcmapper and pajek software, and a fuzzy cognitive map was prepared. factors of informing the citizens in time (c31), considering the necessary arrangements for the provision of equipment (c27), checking network connections to prevent disruption in inter-organizationaland extra-organizational communication (c29), domestic and international investment in communication infrastructure (c33) and satisfaction with the organization’s success (c20) are five crucial factors in terms of centrality. also, the results showed that communication factors (with an average rating of 8.47) and training and strategic development of human resources (with an average rating of 8.21) have the most significant impact among the factors affecting the success of strategic planning in waste management. as a result, the waste management model gets the most credit from these factors. thus, it is suggested topay more attention to the components of these factors. also, it seems necessary to use expert human resources and update their knowledge by using appropriate and practical training, developing the field of participation and interaction between the waste management organization and citizens.