جایگاه آینده‌پژوهی در تدوین سناریوهای تاب‌آوری ساختار فضایی شهری در برابر زلزله (مورد کاوی: کلان‌شهر شیراز)

تاب‌آوری شهری اصطلاحی است که برای اندازه‌گیری توانایی یک شهر برای بهبود از یک مخاطره به کار می‌رود. تاب‌آوری شهری از ابعاد مختلف قابل بررسی می‌باشد. در این میان توجه به ساختار فضایی شهر دارای اهمیت بسزایی است. چرا که در تعریف شهر باید علاوه بر کالبد شهر، روابط افراد جامعه را هم موردتوجه قرار داد؛ بنابراین در زمان بحران ناشی از مخاطره طبیعی نیز مساله تاب‌آوری ساختار شهر بسیار مهم می‌باشد. مقاله حاضر ضمن بیان تاب‌آوری شهری به بررسی این مساله در ساختار شهر شیراز می‌پردازد و تاب‌آوری این کلان‌شهر را در برابر مخاطره زلزله مورد ارزیابی قرار می‌دهد. هدف پژوهش حاضر در مرحله اول شناسایی پیشران‌های کلیدی موثر بر تاب‌آوری ساختار فضایی شهر شیراز و بررسی چگونگی تاثیرگذاری این پیشران‌ها بر یکدیگر و در مرحله دوم رسیدن به سناریوهای مطلوب تاب‌آوری شهری شیراز در آینده می‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش بر اساس روش‌های جدید علم آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی است که با تعیین شاخص‌های کلیدی از طریق شناسایی پیشران‌های کلیدی با استفاده از نرم‌افزار micmac بر پایه روش تحلیل اثرات متقاطع و ارائه سناریوهای مطلوب با استفاده از scenariowizard انجام گرفته است. نتایج حاصل حاکی از آن است که در مورد سناریوی منتخب (سناریوی فعال، بستری متناسب با ساختار تاب‌آوری)‌، پیشران‌هایی همچون کیفیت معابر و دسترسی، زیرساخت‌های شهری، دسترسی‌های امدادی، پناهگاه‌های شهری برای اسکان موقت، تراکم ساختمانی، فضای باز شهری و دانه‌بندی شهری در راستای رویکرد تاب‌آوری ساختاری توسعه فضایی کلان‌شهر شیراز باید مدنظر قرار گیرد.

the significance of futurology in resilience scenariosof urban spatial structure against earthquakes (casestudy: shiraz city)

urban resilience is a term used to measure a city’s ability to recover from a hazard. urban resilience can be studied from different in the meantime، paying attention to the spatial.dimensions because in the definition. structure of the city is very important of the city، in addition to the body of the city، the relations of the people of the society must also be considered. therefore، in times of crisis caused by natural hazards، the issue of resilience of the city structure is very important. this article، while expressing urban resilience، examines this issue in the structure of shiraz city and evaluates the resilience this research’s goal،.of this metropolis against earthquake risk in the first step is identify key drivers effective on sustainable development in shiraz and the influence these propellers on each other and in the second step is achieving favorable scenarios for sustainable urban development in shiraz in the future. this research، in terms of purpose، is a practical and in terms ofnature and method is analytical and exploratory that is done based on new methods of future science research، which determines key indicators through the delphi method and identify key drivers using the micmac software based on cross-impact analysismethod and optimal scenarios are presented using the scenario wizard software. the results indicate that in the case of the selected scenario (active scenario، scenario appropriate to the structure of resilience)، drivers such as the quality of roads and access، urbaninfrastructure، relief access، urban shelters for temporary housing، building density، urban open space and urban fabric should be considered in line with the structural resilience approach of spatial development of shiraz metropolis.