تحلیل برهمکنش امر ذهنی و تریالکتیک امر فضایی لوفور در کیفیت فضایی معماری فرهنگی معاصر تهران

ازآنجا که معماری به معنای اثر ساخته‌شده، تبلور مستقیم ذهنیت انسان‌هایی است که آن را نخست تصور و سپس ایجاد و زیست کرده‌اند، مسئله شناخت بنا از معرفت به امر ذهنی در سه مقوله فضای تصور شده، فضای زیسته و فضای ادراک‌شده می‌تواند حاصل شود. در این پژوهش، معطوف به مسئله‌ تبیین سازوکارهای خلق فضاهای انسانی مبتنی بر امر ذهنی، به اتکای نظریه تولید فضای لوفور، پس از احصای مولفه‌های امر ذهنی و تریالکتیک امر فضایی در این نظریه، برهمکنش این دو نزد کاربران فضاها مورد پرسش قرار گرفته است تا بر پایه آن بتوان راهکارهایی برای تولید و بازتولید فضای مطلوب ایرانیان در دوران کنونی تشریح نمود؛ بنابراین نخست تعاریف و مفاهیم مورد پرسش واقع سده است و پس از آن، مولفه‌های استخراج‌شده، مورد مطالعه میدانی و آزمون قرار گرفته است. مبانی فلسفی تحقیق، تفسیرگرایی و‌ رویکرد تحقیق، کمی است. با توجه به اینکه سیر حرکت پژوهش از پذیرش یک نظریه به سمت استحصال داده‌ها از مطالعه نمونه‌ها حرکت می‌کند، منطق استدلال، قیاسی و حرکت پژوهش از کل به جز یا به تعبیری از بالا به پایین است. در این پژوهش، عوامل پنهان یا مشاهده‌ناپذیر که در اینجا همان امر ذهنی است، بر اساس مجموعه‌ای از متغیرهای مشاهده‌پذیر تعیین می‌شود که در اینجا تریالکتیک فضایی لوفور است و واریانس میان ‌متغیرهای وابسته (عوامل نهان) بر اساس همبستگی میان متغیرهای مستقل تعیین و توصیف می‌شود.‌ روش آنالیز داده‌ها، روش تحلیل عاملی تاییدی است. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که در پاسخ به پرسش‌های پژوهش از چیستی مولفه‌های تریالکتیک فضایی و نیز برسازنده‌های امر ذهنی و نحوه برهمکنش آن‌ها در تولید و مصرف فضا، در تجربه زیسته هشت بنای مهم فرهنگی معاصر در تهران، میان متغیرهای آشکار، مشهود و محسوس در فضا و عوامل پنهان خلق فضا رابطه همگرایی برقرار است و به استناد داده‌های تحلیل‌شده اکثر افراد این عوامل را به‌مثابه عناصر شکل‌دهنده امر ذهنی در سه لحظه تولید فضای زیسته، درک شده و تصور شده مورد تاکید قرار داده‌اند.