تحلیل میزان هویتمندی نماهای شهری تهران (مورد پژوهی: خیابان شریعتی)

کمرنگ شدن هویت بومی شهرها و شبیه شدن آن‌ها به هم، یکی از مهم‌ترین چالش‌های امروزین شهرهای ایرانی است. در پژوهش‌های انجام گرفته در این زمینه، عمدتاً به بررسی این مقوله به‌صورت نظری تمرکز گردیده و به نیازهای شهروندان و درک ایشان از هویت در بستر شهرهای ایران توجه کمتری شده است. پژوهش حاضر علاوه بر شناخت میزان هویتمندی نماها در خیابان شریعتی با قدمتی دیرینه در شهر تهران، مولفه‌های هویت نماها را از دید شهروندان مورد تحلیل قرار خواهد داد. با تدوین پرسشنامه‌ای از 39 نمای منتخب خیابان شریعتی براساس طیف پنج تایی لیکرت، نظر بیش از 300 نفر از شهروندان در این زمینه، مورد پرسش و ارزیابی قرار گرفت. پس از بررسی پاسخ‌های تشریحی، علل هویتمندی و یا کم‌هویتی نماها از سوی مشارکت‌کنندگان با روش مقوله‌بندی در موضوعات کالبدی-زیبایی‌شناسی، ادراکی-معنایی، عملکردی، اجتماعی و زمانی تشریح گردید. در پایان مشخص گردید، مولفه‌های کالبدی-زیبایی‌شناسی در صدر توجه افراد قرار دارد. عواملی که ریشه در تاریخ و فرهنگ مردم داشتند در رتبه دوم اهمیت و مولفه‌های ادراکی-معنایی، عملکردی و اجتماعی در مراتب بعدی قرار گرفتند. با این وجود در صورتی می‌توان هویتمندی نماها را تضمین کرد که تمامی عوامل در کنار هم و به‌صورت منسجم مورد توجه قرار گیرند.