بومی‌سازی شاخص‌های مدیریت مطلوب فضایی کلان‌شهرها با رویکرد توسعه پایدار، مورد مطالعه: کلان‌شهر تهران

کلان‎شهر تهران به‌عنوان پایتخت ایران، به لحاظ کالبدی - فضایی و عملکردی با چالش‌های بی‌شماری روبرو است. هدف این پژوهش، ارائه معیارها و شاخص‌های الگوی مطلوب مدیریت فضایی برای کلان‌شهر تهران با رویکرد توسعه پایدار است. روش پژوهش، روش کیفی و ابزار اصلی گردآوری و تحلیل داده، تکنیک دلفی انتخاب شده است. جامعه آماری پژوهش، کلان‎شهر تهران واحد تحلیل آماری شامل مسئولان، مجریان و مدیران دستگاه‌های اجرایی ملی، استانی و محلی ذی‎ربط؛ خبرگان دانشگاهی و صاحب‌نظران حوزه موضوعی این پژوهش و شرکت‎های مهندسان مشاور هستند. جامعه نمونه 30 نفر از خبرگان و کارشناسان حوزه‌های مربوط به موضوع تعیین شده است. در کنار تحلیل مراحل دلفی، مجموعه‌‌ای از روش‌های تحلیل کیفی و کمّی شامل تحلیل محتوا، استدلال عقلانی و منطقی و آزمون آماری t تک نمونه‌ای به کارگرفته شده است. نتایج پژوهش نشان می‌دهد توسعه پایدار کلان‌شهر تهران در گرو الگوی مطلوب مدیریت فضایی کلان‌شهر است. مولفه‌ها (معیارها)ی چنین الگویی عبارتند از: یکپارچگی، مشارکت، انعطاف‌پذیری، مسئولیت‌پذیری، پاسخگویی، راهبردی، آینده‌نگر و پایدار. همچنین، وضعیت مطلوب مدیریت فضایی کلان‌شهر تهران بایستی ناظر بر تحقق ابعاد مختلف توسعه پایدار شهری باشد و پاسخگوی نیازهای مختلف محیطی، ‌اجتماعی- فرهنگی، نهادی،‌ اقتصادی و کالبدی- فضایی منطقه کلان‎شهری باشد.