بررسی تاثیر انواع ساختار فضایی بر میزان تفکیک قلمروهای عمومی و خصوصی در خانه های سنتی درونگرای ایران به روش چیدمان فضا، (مطالعه موردی: خانه های قاجاری شیراز)

یکی از مهم ترین مفاهیم فرهنگی در خانه سازی سنتی، تفکیک قلمروهای عمومی و خصوصی می باشد. با توجه به اینکه، خانه های سنتی درونگرای ایران، براساس ساختار فضایی در چهار الگوی رایج، دو طرف ساخت (دو توده مقابل هم)، دو طرف ساخت (دو توده عمود بر هم)، سه طرف ساخت و چهار طرف ساخت قرار دارند؛ هدف از انجام این پژوهش، بررسی تاثیر این الگوها بر میزان تفکیک قلمروها در خانه های قاجاری می‌باشد. روش تحقیق در این پژوهش از نوع کمی-کیفی است. و ابزار مورد استفاده در تجزیه و تحلیل خانه‌ها روابط ریاضی نحو فضا می‌باشد. که در بخش کیفی با استفاده از مطالعات کتابخانه ای، به گردآوری ادبیات پژوهش پرداخته شد. و در بخش کمی، پس از انتخاب 8 خانه قاجاری از میان این چهار الگو، ابتدا بوسیله نرم ‌افزارa graph، گراف توجیهی نمونه ها ترسیم شد، سپس میزان تفکیک قلمرو عمومی و خصوصی در نمونه ها، توسط ابزارهای نحو فضای، میانگین عمق نسبی، عمق مرحله ای، هم پیوندی، تقارن نسبی و اتصال وکنترل محاسبه شد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد که میزان تفکیک قلمرو عمومی و خصوصی در الگوی چهار طرف ساخت و پس از آن سه طرف ساخت، بیشتر از الگوهای دو طرف ساخت صورت گرفته است.