شناسایی و ارزیابی عوامل موثر بر شکل‌گیری ساختار کالبدی روستاهای پیرامون شهرها تحت تاثیر توسعه شهری

همواره میزان کیفیت روابط میان شهر و روستا به صورت‌های گوناگون بر شکل‌پذیری کالبدی سکونتگاه‌های روستایی و همچنین بر روابط درونی و بیرونی آنها اثرگذار بوده است به‌طوریکه در اثر گسترش تدریجی کالبد شهر به مناطق پیرامون و دست‌اندازی شهر به اراضی روستاهای اطراف، یا باعث به وجود آمدن بستری مناسب برای توسعه منطقه‌ای شده و یا موجب برهم خوردن توازن شهر و روستا و در نتیجه عدم توسعه مناسب منطقه‌ای گردیده است. این روند در خصوص روستای عباسا از توابع شهرستان نور نیز نمود داشته است. از این حیث پژوهش حاضر در جهت دستیابی به این سوال که؛ رشد و توسعه شهر نور به سمت روستای عباسا، ساختار کالبدی آن‌را چگونه و تحت تاثیر چه مولفه‌هایی دچار تغییر و تحول کرده است؟ به صورت توصیفی-تحلیل و در بستری پیمایشی انجام شده است. در این پژوهش ابتداعاریال طی مصاحبه با 20 متخصص 16 شاخص در ابعاد توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی و توسعه فرهنگی در روستای عباسا، از طریق تحلیل سلسله مراتبی و با استفاده از نرم افزارexpert choice شناسایی شد که در مرحله بعد جهت ارزیابی این شاخص‌ها تعداد 334 نفر از افراد ساکن در روستا به صورت نمونه‌گیری تصادفی، مورد پرسشگری قرارگرفته‌اند که پس از جمع‌آوری اطلاعات میدانی از طریق پرسشنامه، داده‌های آماری از طریق تحلیل مسیر و با بهر‌ه‌گیری از نرم‌افزار amosمورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داده است؛ از 16 شاخص ارزیابی شده در ابعاد توسعه اقتصادی، توسعه اجتماعی و توسعه فرهنگی در روستای عباسا، شاخص تغییر کاربری اراضی روستایی با بیشترین امتیاز وزنی کل (0.198) و دو شاخص امنیت و میزان رضایت از مسکن با کمترین امتیاز ( 0.013) بر تغییرات کالبدی روستای عباسا اثرگذار بوده‌اند. نتایج حاصل از تحلیل مسیر نیز نشان داده است، از بین 3 عامل توسعه شهری، عامل توسعه اقتصادی با ضریب تاثیرکل 0.713 بیشترین تاثیر را بر تغییرات ساختار کالبدی روستای عباسا داشته است که پس از آن به ترتیب عامل‌های توسعه فرهنگی با ضریب کل 0.528 و توسعه اجتماعی با ضریب کل 0.404 بر تغییرات کالبدی روستا اثرگذارند.