جایگاه «آینده پژوهی» در تدوین سناریوهای توسعه پایدار شهری (موردکاوی: شهر شیراز)

امروزه دستیابی به توسعه پایدار شهری یکی از مهمترین اهداف مدیران شهری در تمامی کشورهای توسعه یافته و اغلب کشورهای در حال توسعه است. از آنجایی که توسعه پایدار شهری تحت تاثیر عوامل اقتصادی، اجتماعی فرهنگی و زیست محیطی مختلفی است، دستیابی به آن، چه در حال و چه در آینده مستلزم شناسایی دقیق عوامل کلیدی موثر بر آن و همچنین تاثیراتی که این عوامل بر یکدیگر دارند، می‌باشد. هدف پژوهش حاضر در مرحله اول شناسایی پیشران‌های کلیدی موثر بر توسعه پایدار شهر شیراز و بررسی چگونگی تاثیرگذاری این پیشران‌ها بر یکدیگر و در مرحله دوم رسیدن به سناریوهای مطلوب توسعه پایدار شهری شیراز در آینده می‌باشد. پژوهش حاضر به لحاظ هدف، کاربردی و از لحاظ ماهیت و روش بر اساس روش‌های جدید علم آینده‌پژوهی، تحلیلی و اکتشافی است که در سه مرحله تعیین شاخص‌های کلیدی از طریق روش دلفی و شناسایی پیشران‌های کلیدی با استفاده از نرم‌افزار micmac بر پایه روش تحلیل اثرات متقاطع و ارائه سناریوهای مطلوب با استفاده از scenariowizard انجام گرفته است. نمونه مورد مطالعه در مرحله اول 50 نفر از خبرگان مدیریت شهری شیراز بوده است و در مرحله دوم 20 نفر و در مرحله سوم 10 نفر به صورت هدفمند، انتخاب گردیده‌اند. نتایج مرحله اول نشان داد در مجموع 10 عامل کلیدی در توسعه پایدار شهر شیراز تاثیرگذارند و این عوامل بیشترین تاثیرگذاری و کمترین تاثیرپذیری را بر آینده توسعه پایدار شیراز دارند. در مرحله دوم دو سناریوی مطلوب توسعه پایدار شیراز که بیشترین وضعیت‌های مطلوب در هر پیشران کلیدی داشته‌اند، ارائه گردیده‌است.