تحلیل نقش جذابیت و پویایی فضایی میدان در تبدیل آن به فضای جمعی شهری (مطالعه موردی میدان نقش‌جهان اصفهان و میدان آزادی تهران)

شهر به‌مثابه موجود زنده‌ای است که برای بقا به پویایی، سرزندگی و نشاط نیاز دارد. فضاهای شهری به میزان تعاملی که در آن‌ها جریان دارد در این بقا موثراند. وجود کیفیت مکان در ابعاد مختلف آن برای ایجاد این تعامل بسیار حیاتی است. در این پژوهش جذابیت و پویایی به‌عنوان مولفه اصلی کیفیت فضایی موردبررسی قرارگرفته و بر اساس شاخص‌های نظریه مکان پایدار به بررسی ابعاد کیفی مکان پرداخته است. در این تحقیق میدان‌های شهری موردبررسی خاص قرارگرفته است. در ابتدا با استفاده از روش توصیفی تحلیلی به معرفی کیفیت‌های فضایی از یک‌سو و شناسایی عوامل زمینه‌ساز موفقیت میدان‌ها شهری از سوی دیگر و نحوه ارتباط این دو با یکدیگر موردبررسی و تحلیل قرار گرفت و بدین ترتیب معیارهای مطلوبیت و کیفیت در بهبود فضاهای شهری بررسی‌شده است. در ادامه با روش پیمایشی به سنجش نظرات استفاده‌کنندگان این فضای شهری در رابطه با این کیفیت‌های فضایی در میدان نقش‌جهان و میدان آزادی با استفاده از پرسشنامه پرداخته‌شده است. یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که میدان‌های دارای ویژگی‌های فضای جمعی شهری سرزنده‌تر و به‌مراتب پویاتر و جذاب‌تر تجربه می‌شوند و نقش مهمی در ایجاد خاطره‌های جمعی شهروندان دارند. رمز این موفقیت در حضور مردم است و با تشویق مردم به حضور در عرصه میدان، تحرک وزندگی در آن جریان می‌یابد. فضاهای شهری موفق با حضور مردم شخصیت می‌یابند و از این طریق شخصیت این‌گونه فضاها تقویت می‌گردد.