بازخوانی باغ‌شهر تاریخی رام‌هرمز براساس تطبیق عکس هوایی سال 1335 با اقوال شفاهی

سرزمین ایران علاوه‌بر شهرهای تاریخی شناخته‌شده، دارای تعداد زیادی شهرهای تاریخی فراموش‌شده است. عمدۀ این شهرها بافت تاریخی منسجمی ندارند؛ ولی اسناد تصویری -و مهم‌ترین آن‌ها عکس‌های هوایی سال 1335ش- و هم‌چنین اقوال شفاهی، راوی این شهرهای تاریخی‌اند.هدف: بازخوانی این شهرها براساس مستندات، امکان احیاء سنت‌های اصیل زیست در اقلیم‌های مختلف سرزمین ایران را فراهم می‌کند. موضوع مقالۀ حاضر بازخوانی وضعیت اصیل شهر رام‌هرمز و نظام محله‌بندی آن است.روش/رویکرد پژوهش: در این مقاله از روش تحقیق تفسیری-تاریخی استفاده شده‌است. مستندات استفاده‌شده در این تحقیق عکس هوایی سال 1335 و اقوال شفاهی کسانی است که وضعیت اصیل شهر -پیش‌از مداخلات شروع‌شده از سال 1339- را به‌یاد می‌آورند. پیش‌برد تحقیق با انطباق اقوال شفاهی با وضعیت کالبدی مشهود در عکس هوایی انجام شده‌است.یافته‌ها و نتیجه‌گیری: شهر رام‌هرمز واقع در شرق استان خوزستان، یکی از شهرهایی است که سابقۀ تاریخی سکونت دارد. آب‌وهوای گرم و نیمه‌مرطوب و تابستان‌های طولانی بر ساختار این شهر تاثیری اساسی داشته و شهری احاطه‌شده با باغ‌های میوه و خانه‌هایی با فضاهای زیرزمینی متنوع را ایجاد کرده‌است. این شهر تا پیش‌از مداخلات قرن حاضر دارای ساختاری باغ‌شهری براساس پیوندهای کالبد شهر با باغات پیرامون خود بوده‌است. حاصل این تحقیق بازشناسی و ترسیم مرز محلات اصیل شهر و باغ‌های پیرامون شهر است.

revisiting the historic garden city of ramhormoz based on the analysis of a 1956 aerial photograph and oral narratives

in addition to its well-known historic cities, iran encompasses numerous forgotten historic cities. while most of these cities lack cohesive historical urban fabric, visual documents—particularly the 1956 aerial photographs—and oral history provide valuable accounts of these cities.purpose: revisiting these cities based on documented evidence offers the potential to revive authentic traditions of living in iran's diverse climates. this study focuses on rediscovering the original state of ramhormoz and its neighborhood system.method and research design:  this research adopts an interpretive-historical approach, relying on the 1956 aerial photograph and oral narratives from individuals who recall the city’s original state prior to the interventions initiated in 1960. the research progresses by correlating oral accounts with the physical features observable in the aerial photograph.findings & conclusion: located in the eastern part of khuzestan province, ramhormoz is a city with a longstanding history of settlement. its warm, semi-humid climate with prolonged summers significantly influenced its urban structure, resulting in a city surrounded by fruit orchards and characterized by houses with diverse subterranean spaces. before modern interventions, the city exhibited a garden-city structure, deeply integrated with the surrounding orchards. the study identifies and maps the boundaries of the city's original neighborhoods and the surrounding gardens.