تعیین جایگاه توسعه‌یافتگی اشتغال استان‌های کشور طی دوره 1398-1401

در حال حاضر معضل بیکاری به‌ عنوان یکی از مولفه ‌های عدم توسعه‌ یافتگی در کشورها مورد توجه می ‌باشد. شناخت وضعیت اشتغال و بیکاری و درک نقاط قوت و ضعف آن در برنامه‌ ریزی ‌های اشتغال و توسعه، تاثیر به ‌سزایی دارد. در این مقاله به منظور تعیین جایگاه استان ‌های کشور در موضوع اشتغال‌زایی، شاخص ‌های حاصل از اجرای طرح آمارگیری نیروی کار مرکز آمار ایران در دوره چهار ساله 1398 لغایت 1401 مورد استفاده قرار گرفته و بر اساس آن استان ‌های کشور  با مدل تحلیل خوشه ‌ای سلسله مراتبی به پنج خوشه تقسیم شده‌ اند. نتایج حاصل از تحلیل خوشه ‌بندی نشان داد 51/6 درصد استان ‌های کشور در خوشه‌ ی بسیار بهره‌ مند و بهره‌ مند، حدود 19/4 درصد در خوشه ‌ی نسبتاً بهره‌ مند و 38/7 درصد در خوشه محروم و بسیار محروم واقع شده‌ اند.  نهایتاً  نتایج بررسی نمایش فضایی وضعیت اشتغال‌زایی با استفاده از نرم‌ افزار arcgis نشان داد میزان بهره‌ مندی در مناطق شمال، شمال ‌غرب، شمال شرق و مناطق مرکزی کشور به استثنای استان‌ های گلستان، قم و مرکزی مطلوب ‌تر و در مناطق جنوب، جنوب غرب و جنوب شرق کشور وضعیت نامطلوبی دارد.

determining the development rank of employment in iranian provinces during the period 2019-2022

unemployment has become a prominent issue and a significant component of underdevelopment in many countries. understanding the employment situation and comprehending its strengths and weaknesses in employment and development planning have a profound impact. this study aims to determine the development rank of iranian provinces in terms of employment generation by utilizing indicators derived from the implementation of the labor force survey conducted by the statistical center of iran during the four-year period from 2019 to 2022. based on this، the provinces of iran have been divided into five clusters using the hierarchical cluster analysis model. the results of the cluster analysis revealed that 51.6% of the country's provinces were classified as highly developed or developed clusters، approximately 19.4% were categorized as relatively developed، and 38.7% were classified as deprived or highly deprived clusters. finally، the spatial analysis of employment generation using arcgis software indicated that the northern، northwestern، northeastern، and central regions of the country، except for provinces such as golestan، qom، and markazi، had a more favorable development status، while the southern، southwestern، and southeastern regions of the country had a less desirable situation.