پنجره جمعیتی، مدیریت سرمایه انسانی و رشد اقتصادی پایدار در گام دوم انقلاب اسلامی ایران

رهبر معظم انقلاب اسلامی با صدور »بیانیه‌ گام دوم انقلاب « به تبیین دستاوردهای شگرف چهار دهه‌ گذشته پرداختند، که این بیانیه سند و راهکاری است به‌منظور اجرا در دهه پنجم انقلاب و هسته مرکزی آن سپردن کار به جوان‌ها با هدف یک پیشرفت همه‌جانبه است. آنچه که در این بیانیه حائز اهمیت است، مخاطب قرار گرفتن جوانان است که رهبری در این خصوص می‌فرمایند: جمعیت جوان زیر 40 ‌سال که بخش مهمی از آن نتیجه‌ موج جمعیتی ایجادشده در دهه 60 است، فرصت ارزشمندی برای کشور است و مهم‌ترین ظرفیت امیدبخش کشور، نیروی انسانی مستعد و کارآمد با زیربنای عمیق و اصیل ایمانی و دینی است. جوانی جمعیت کنونی کشور به‌عنوان یک فرصت و امتیاز است، لذا با در نظر داشتن نقش ایجابی عامل جمعیت و مولفه پنجره جمعیتی باید برنامه‌ریزی مناسب صورت گیرد تا با مدیریت سرمایه انسانی بتوان گام موثری در جهت رشد اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور برداشت. با وجود چشم‌انداز مثبت در تاثیر تحولات ساختار جمعیتی بر رشد اقتصادی، سود جمعیتی به خودی خود رخ نمی‌دهد و اساساً شرایط بالقوه‌ای است که صرفاً با سیاست‌گذاری موثر می‌تواند به فعل درآید. در واقع این وضعیت از ساختار سنی جمعیت از طریق ساز و کارهایی همچون بهبود عرضه نیروی کار، پس‌انداز و سرمایه انسانی منجر به بروز فرصت‌های رشد تولید و درآمد سرانه می‌شود. از طرفی طی سه دهه گذشته داده‌ها نشانگر کاهش باروری از سال 1365 به بعد است که با بررسی علل کاهش و سیاست‌گذاری مناسب برای افزایش میزان باروری، می‌توان مدت زمان بهره‌مندی از پنجره جمعیّتی را افزایش داد. در این مقاله با استفاده از نتایج سرشماری‌های نفوس و مسکن و وضعیت کنونی ساختار و تحولات جمعیت، مفاهیم پنجره جمعیّتی و سود جمعیّتی تبیین و در ایران مورد واکاوی قرار گرفته و تاثیر این متغیرها و مدیریت سرمایه انسانی بر افزایش رشد اقتصادی پایدار و افزایش نرخ باروری بررسی شده است.

Population window, human resource management and sustainable economic growth in the second Phase of the Islamic Revolution of Iran

The Supreme Leader of the Islamic Revolution issued ldquo;the Second Phase of the Revolution Statement rdquo; addressed to the Iranian nation explained and interpreted the remarkable achievements of the last four decades, which is a document and a strategy to be implemented in the fifth decade of the revolution and its core is to entrust the job to young people aiming at comprehensive development. What is important in this statement is to address the young population by Supreme Leader saying that: The young population under the age of 40, an important part of which is the result of a birth boom in the1980 rsquo;s represents an invaluable prospect and opportunity for the country, and the most important optimistic potential capacity in the country is the talented and efficient human resource that enjoys deep, noble foundation of faith and religion.The youth of the current population of the country is an opportunity and a privilege, accordingly, considering the positive role of the population factor and the population window component, appropriate, planners should develop appropriate planning so that effective steps can be taken towards the nation rsquo;s economic, social and cultural development by managing human resources. Despite the positive outlook about the impact of demographic changes on economic growth, demographic dividend does not occur by itself and are essentially potential conditions that can only be realized through effective policymaking. In fact, this situation of the age structure of the population leads to the creation of opportunities for the growth in production and per capita income through mechanisms such as improving labor supply, savings, and human resources. On the other hand, during the last three decades, the data show a decrease in fertility from 1986 onwards. By studying the causes of the decrease and appropriate policies to increase fertility, the duration of using the population window can be increased. In this paper, the concepts of population window and demographic dividend have been looked through and the impact of these variables and human resources management on increase in sustainable economic growth as well as in the fertility rate has been studied by using the results of the population and housing censuses and the current situation of the population structure and developments.