ترجیحات غذایی و ارتباط آن با جنسیت و نمایه توده بدنی در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی کاشان: یک مطالعه مقطعی

زمینه و هدف: ترجیحات غذایی، به عنوان عاملی تاثیرگذار بر انتخاب‌های غذایی، نقش مهمی در سلامت و وضعیت تغذیه‌ای افراد ایفا می‌کند. این مطالعه با هدف شناسایی الگوی ترجیحات غذایی در دانشجویان علوم پزشکی و بررسی ارتباط آن با متغیرهای جنسیت و شاخص توده بدنی (bmi) انجام شد.روش‌ها: این پژوهش یک تحلیل ثانویه مقطعی بر اساس داده‌های پایه مربوط به مطالعه اعتبارسنجی نسخه فارسی پرسش‌نامه ترجیحات غذایی لیدز بود. ترجیحات غذایی 145 دانشجوی علوم پزشکی کاشان با استفاده از 16 تصویر از چهار گروه خوراکی رایج در ایران شامل میان وعده­های غذایی «پرچرب و شیرین»، «کم چرب و شیرین»، «پر چرب و غیرشیرین» و «کم چرب و غیرشیرین» ارزیابی شد. تصاویر به‌صورت تکی یا دوتایی ارائه شدند و شرکت‌کنندگان در حالت ناشتا میزان علاقه، تمایل و ترجیح خود را برای هر خوراکی تعیین کردند. جنسیت و میزان bmi نیز ثبت شد.یافته‌ها: در حالت ناشتا، خوراکی‌های پرچرب و غیرشیرین (عمدتاً فرآوری‌شده) بالاترین میزان ترجیح را به خود اختصاص دادند، در حالی که خوراکی‌های کم‌چرب و غیرشیرین (مانند سبزیجات) کمترین مقبولیت را داشتند. از نظر جنسیتی، مردان به طور معنی‌داری خوراکی‌های پرچرب و شیرین (مانند شیرینی‌جات) را بیشتر ترجیح دادند، در حالی که زنان گرایش بیشتری به خوراکی‌های کم‌چرب و غیرشیرین نشان دادند. همچنین، یک همبستگی معکوس و معنی‌دار بینbmi  و ترجیح صریح برای خوراکی‌های کم‌چرب مشاهده شد (0/22-=p<0/01 ،r).نتیجه‌گیری: ترتیب کلی ترجیحات غذایی در حالت ناشتا در دانشجویان به این صورت بود: غذاهای پرچرب غیرشیرین (بیشترین ترجیح) > غذاهای پرچرب شیرین > غذاهای کم‌چرب شیرین > غذاهای کم‌چرب غیرشیرین. مردان و افراد با bmi بالاتر گرایش بیشتری به غذاهای پرانرژی و پرچرب دارند، در حالی‌که زنان تمایل بیشتری به غذاهای سالم‌تر و کم‌چرب نشان می‌دهند. این نتایج بر ضرورت طراحی مداخلات تغذیه‌ای هدفمند متناسب با جنسیت و وضعیت وزنی در جمعیت دانشجویی تاکید می‌کند.

food preferences and their association with gender and body mass index among students of kashan university of medical sciences: a cross-sectional study

background and aim: food preferences, as influential factors in food choices, have a crucial role in individuals' health and nutritional status. this study aimed to identify the patterns of food preferences among medical students and to examine their association with gender and body mass index (bmi).methods: this study was a secondary cross-sectional analysis based on baseline data from the validation study of the persian version of the leeds food preference questionnaire. food preferences of 145 medical students in kashan were assessed using 16 images from four common iranian food categories: high-fat sweet, low-fat sweet, high-fat savory, and low-fat savory. images were presented either individually or in pairs, and participants, in a fasted state, rated their liking, wanting, and preference for each food item. gender and bmi were also recorded.results: in the fasted state, high-fat savory (mainly processed) foods received the highest preference ratings, while low-fat savory foods (such as vegetables) had the lowest acceptability. in terms of gender, males significantly preferred high-fat sweet foods (e.g., pastries) more than females, whereas females showed a greater inclination toward low-fat savory foods. additionally, a significant inverse correlation was observed between bmi and explicit preference for low-fat foods (p < 0.01, r = -0.22).conclusion: the overall hierarchy of food preferences in the fasted state among students was as follows: high-fat savory foods (highest preference) > high-fat sweet foods > low-fat sweet foods > low-fat savory foods. males and individuals with higher bmi exhibited a greater tendency toward high-energy, high-fat foods, while females showed a stronger preference for healthier, low-fat options. these results emphasize the need for targeted nutritional interventions tailored to gender and weight status in the student population.