تاثیر مکمل سازی زعفران (crocus sativus) و تمرین استقامتی بر غلظت لاکتات دهیدروژناز، ویتامین d و علائم بالینی در بیماران سرپایی مبتلا به کووید-19

زمینه و هدف: برخی از علائم بالینی کووید-19 شامل تب، خستگی و سرفه‌های مکرر می‌باشد. زعفران دارای خواص ضد ویروسی و تقویت کننده سیستم ایمنی است. ورزش نیز به عنوان یک روش غیردارویی سودمند برای بهبود عملکرد سیستم ایمنی شناخته شده است، بنابراین هدف از پژوهش حاضر، تعیین تاثیر مکمل‌سازی زعفران و تمرین استقامتی بر غلظت لاکتات دهیدروژناز، ویتامینd و علائم بالینی در بیماران سرپایی مبتلا به کووید-19 می‌باشد.روش‌ها: تحقیق حاضر در قالب یک مطالعه مداخله‌ای و با رضایتنامه آگاهانه کتبی انجام شد. جامعه آماری این پژوهش بیماران سرپایی مبتلا به کووید-19 مراجعه کننده به مرکز بهداشت شهر کشکسرای از بهمن 1400 تا اردیبهشت 1401 بود که 36 نفر به صورت تصادفی انتخاب شدند. فرضیه های تحقیق با نرم‌افزار spss  در سطح معنی داری 0/05>p و استفاده از آزمون آنالیز واریانس (anova) با اندازه گیری های مکرر با عامل بین گروهی بررسی شدند.یافته‌ها: فعالیت ‌استقامتی و مکمل‌سازی زعفران باعث کاهش معنی‌داری در سطوح لاکتات‌دهیدروژناز شد (0/05≥p). بین مراحل اندازه‌گیری و گروه در سرعت تنفس اثر تعاملی وجود نداشت اما تفاوت هایی طی مراحل اندازه گیری گزارش گردید (0/001>p). همچنین تفاوت‌های درون گروهی، بین گروهی و اثر تعاملی در متغیرهای سرفه و ویتامینd ثبت نشد (0/05≤p).نتیجه‌گیری: بر اساس یافته های این مطالعه استفاده از زعفران و فعالیت ورزشی منظم باعث افزایش ایمنی بدن و کمک به کنترل علائم بالینی بیماران مبتلا به کووید-19 گردید که البته نیاز به مطعات بیشتری دارد.

the effect of saffron (crocus sativus) supplementation and endurance training on lactate dehydrogenase levels, vitamin d, and clinical symptoms in outpatients with covid-19

background and aim: common clinical symptoms of covid-19 include fever, fatigue, and persistent cough. saffron possesses antiviral and immune-boosting properties, while exercise is a beneficial non-pharmacological approach for improving immune function. this study aimed to investigate the effects of saffron supplementation and endurance training on lactate dehydrogenase (ldh) levels, vitamin d status, and clinical symptoms in outpatients with covid-19.methods: this interventional study was conducted with written informed consent. the study population consisted of covid-19 outpatients visiting the kashkasaray health center between february 2022 and may 2022, from which 36 participants were randomly selected. research hypotheses were analyzed using spss software with a significance level of p<0.05, employing repeated-measures anova with between-group factors.results: endurance training and saffron supplementation significantly reduced lactate dehydrogenase levels (p ≤ 0.05). no interaction effect was observed between measurement phases and groups for respiratory rate, although differences were noted across measurement stages (p < 0.001). no significant within-group, between-group, or interaction effects were found for cough frequency and vitamin d levels (p ≥ 0.05).conclusion: the findings suggest that saffron supplementation and regular exercise may enhance immune response and help manage clinical symptoms in covid-19 outpatients. however, further research is warranted.