آینده‌پژوهی تاب‌آوری شهر سقز در برابر بحران زمین‌لرزه

پژوهش حاضر باهدف ارائه الگوی مدیریت خطرپذیری و بحران زمین‌لرزه در شهر سقز انجام شد. تحقیق کاربردی و روش انجام آن توصیفی _ تحلیلی می‌باشد؛ آمار و اطلاعات موردنیاز از طریق مطالعات کتابخانه‌ای و داده‌های سنجش‌ازدور جمع‌آوری گردیده است. برای بررسی امکان خطرپذیری وقوع زمین لرزه به واکاوی نقش توسعه فیزیکی و افقی شهر در افزایش خطرپذیری زمین لرزه پرداخته شد. برای این منظور، با استفاده از نقشه‌های رقومی توپوگرافی و زمین‌شناسی و با بهره‌گیری از سیستم اطلاعات جغرافیایی و داده‌های لرزه‌نگاری دستگاهی و تاریخی، نقشه منحنی‌های هم‌لرز و پهنه‌بندی خطر زمین‌لرزه ترسیم شدند. برای گردآوری داده‌ها دیدگاه‌های مختلف تاب‌آوری در انطباق با پیوندهای روستایی-شهری قرارگرفته و تاثیرگذارترین شاخص‌ها با تحلیل تاثیرات متقاطع انتخاب شدند تا بدین ترتیب بر مبنای آن‌ها بتوان سناریوها را طرح نمود. نتایج پژوهش نشان می‌دهند که بر اساس نقشه سایز موتکتونیک و بررسی تاریخ وقوع زمین‌لرزه در منطقه، امکان وقوع زمین لرزه‌های با بزگای بالا در منطقه سقز وجود دارد و همچنین شهر، شتاب‌زده به سمت ارتفاعات ناپایدار و در بخش‌های شمالی و غربی شهر در حریم گسل‌های فرعی درجه‌دو توسعه پیداکرده است. طرح سناریوها، وضعیتی معکوس یعنی غلبه سناریوهای مطلوب بر بحرانی را نشان می‌دهد بدان معنا که اتفاق افتادن اکثر وضعیت‌ها، نه‌تنها وضعیت دیگر را محدود نساخته بلکه عمدتاً به تقویت و توانمند نمودن آن منجر می‌گردد. علت این امر آن است که شاخص‌های مطرح در طرح سناریوهای تاب‌آوری برم بنای پیوندهای روستایی-شهری، شاخص‌های هستند که تاثیر دوجانبه دارند یعنی در عین تاثیرپذیری از سایر شاخص‌ها بر آن‌ها نیز تاثیر می‌گذارند و هیچ‌یک شاخص وابسته نمی‌باشد. ضمناً قوانین شاخصی است که قادر به کنترل کل سیستم می‌باشند که در طرح سناریوها باید موردتوجه قرار گیرد. این دو نتیجه بار دیگر اهمیت توجه به برنامه‌ریزی منطقه‌ای و اجتناب از تفکیک فضایی سکونتگاه‌ها را آشکار می‌سازند. 

future research of resilience of saqqez city against the earthquake crisis

the current research was conducted with the aim of providing a management model of earthquake risk and crisis in saqqez city. applied research and its method is descriptive-analytical; the required statistics and information have been collected through library studies and remote sensing data. in order to investigate the possibility of earthquake risk, the role of physical and horizontal development of the city in increasing earthquake risk was analyzed. for this purpose, by using digital topographic and geological maps and using geographic information system and historical and instrumental seismographic data, the map of co-seismic curves and earthquake risk zoning were drawn. in order to collect data, different perspectives of resilience were placed in accordance with rural-urban links and the most effective indicators were selected by cross-effects analysis so that scenarios could be designed based on them. the results of the research show that based on the tectonic size map and the study of the history of earthquakes in the region, there is a possibility of high-magnitude earthquakes in saqqez region, and also the city hastened towards unstable heights and in the northern and western parts of the city in the sanctuary of subsidiary faults. the second degree has been developed. plan of scenarios shows an inverse situation, that is, the prevailing of favorable scenarios over a crisis, which means that the occurrence of most situations, not only does not limit the other situation, but mainly leads to its strengthening and empowerment. the reason for this is that the indicators mentioned in the plan of resilience scenarios based on rural-urban links are indicators that have a mutual effect, that is, they are influenced by other indicators as well, and none of the indicators are dependent. in addition, the laws are indicators that are capable of controlling the entire system, which should be taken into account in the scenario plan. these two results once again reveal the importance of paying attention to regional planning and avoiding the spatial separation of settlements.