شناسایی سنجشگرهای بهینۀ ظرفیت نهادی؛ به منظور ارزیابی تحقق شهر هوشمند (مطالعۀ موردی: کلانشهر اهواز)

 شهرنشینی فزاینده، پیامدهای گوناگونی را برای شهرها به بار آورده است که زمینه ساز دشواری ها و آسیب های اجتماعی و اقتصادی متعددی شده است. لذا، با توجه به این پیامدهای زیانبار، سالهاست که سیاستگذاران و مدیران در سطوح کلان و در مقیاس شهری؛ در پی یافتن راهبردهایی شفابخش می باشند. در این راستا، از جمله مهمترین راهبردهایی که مبتنی بر قابلیت های چشمگیر فناوری اطلاعات و ارتباطات، به منظور ایجاد شهری بهره ور و اثربخش؛ و در جهت حل مسائل شهرها در جهان مطرح گردیده است؛ «شهر هوشمند» می باشد؛ و در این چارچوب، سعی در بسترسازی از جمله در ظرفیت سازی نهادی چنین شهرهایی داشته اند. در این راستا، هدف اساسی پژوهش حاضر، شناسایی مولفه های اساسی اثرگذار بر ظرفیت نهادی به منظور تحقق شهر هوشمند؛ و ارزیابی وضعیت کنونی کلانشهر اهواز از منظر این مولفه ها می باشد. این پژوهش سوال محور بوده که با تبعیت از روشی اکتشافی در پاسخ به سوال های پژوهش انجام یافته است. جامعۀ آماری پژوهش، کارشناسان شاغل در ادارات و شرکت های شهر اهواز بودند که سازمان آنها در فرآیند هوشمندسازی این شهر دخیل بوده؛ و یا خواهند بود. نمونۀ آماری پژوهش 380 نفر در نهایت به دست آمد، که نمونه ها با روش نمونه گیری گلوله برفی و شبکه ای نظارت شده انتخاب گردیدند. از آن جایی که تعداد دقیق جامعۀ آماری مشخص نبود، آزمون kmo، کفایت نمونه برداری و قوانین راسکو تائید گردید. ابزار انجام پژوهش، پرسشنامۀ الکترونیکی لیکرت پنج درجه ای بود، که مبتنی بر مولفه های 29 گانۀ مستخرج از 114 سند علمی و پژوهش معتبر، گویه های آن، طراحی گردید. داده های مستخرج با روش های تحلیل عامل اکتشافی و آزمون های آماری تی تک نمونه ای و فریدمن مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. بر مبنای نتایج تحقیق به ترتیب مولفه های نهادهای فرادست، بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در ارتقای کیفیت محیطی، حکمروایی هوشمند، بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در اقتصاد و تجارت، توان کنشگران سازمانی؛ و آمادگی نهادی از وضعیت نامناسب برخوردار می باشند. در این میان، دولت و نهادهای نفتی اهمیت راهبردی دارند.

identification of optimal institutional capacity sensors; in order to evaluate the realization of smart city (case study: ahvaz metropolis)

 increasing urbanization has brought various consequences for cities, which has become the basis for many social and economic difficulties and damages. therefore, due to these harmful consequences, for years, policy makers and managers at the macro level and in the city scale; they seek to find healing strategies. in this regard, among the most important strategies based on the impressive capabilities of information and communication technology, in order to create a productive and effective city; and it has been proposed to solve the problems of cities in the world; it is a smart city; and in this framework, they have tried to build a platform, including in building the institutional capacity of such cities the main goal of the present research is to identify the basic components affecting the institutional capacity in order to realize a smart city; and evaluating the current situation of ahvaz metropolis from the perspective of these components. this research is question-oriented, which was carried out by following an exploratory method in answering the research questions. the statistical population of the study was experts working in offices and companies of ahvaz city whose organization was involved in the process of smartening this city; or will be. the statistical sample of the research was 380 people, and the samples were selected by snowball and supervised network sampling. since the exact number of the statistical population was not known, the kmo test, sampling adequacy and rasko’s rules were confirmed. the research tool was a five-point likert electronic questionnaire, whose items were designed based on 29 components extracted from 114 scientific documents and valid research.the extracted data were analyzed by exploratory factor analysis and one-sample t-test and friedman statistical tests.based on the research results, respectively, the components of superior institutions, the use of information and communication technology in improving environmental quality, smart governance, the use of information and communication technology in economics and business, the power of organizational actors; and institutional readiness is in poor condition. in the meantime, the government and the oil institutions are of strategic importance.