تحلیل رابطه بین الگوی دو قطبی اقیانوس هند (iod) و خشکسالی ها و ترسالی های ایران

هدف اصلی این پژوهش تحلیل همبستگی بین شاخص دو قطبی اقیانوس هند (iod) با خشکسالی ها و ترسالی های ایران در یک مقیاس ماهانه است. برای رسیدن به این هدف اصلی بین شاخص بارش استاندارد شده (spi) 63 ایستگاه همدید ایران با مقادیر شاخص دو قطبی اقیانوس هند (iod) با استفاده از دو ضریب همبستگی گشتاوری پیرسون و ضریب همبستگی رتبه ای اسپیرمن تحلیل همبستگی انجام شد نتایج این تحلیل نشان دادند که در ماه های فصل پاییز بین شاخص دو قطبی اقیانوس هند (iod) و خشکسالی ها و ترسالی های ایران در ارتباط همزمان و تاخیر یک ماهه یک همبستگی متوسط مثبت وجود دارد یعنی خشکسالی های فصل پاییز ایران در فاز منفی و ترسالی های آن در فاز مثبت این شاخص رخ می دهند. اما در فصل زمستان بین خشکسالی ها و ترسالی های ایران با شاخص دو قطبی اقیانوس هند (iod) همبستگی قابل توجهی مشاهده نشد. در فصل بهار نیز مشاهده شد که در ارتباط همزمان بین خشکسالی های و ترسالی های ایران به خصوص در نیمه جنوبی آن یک همبستگی منفی متوسط با شاخص دو قطبی اقیانوس هند (iod) وجود دارد. به عبارت دیگر خشکسالی های این فصل ایران در فاز مثبت و ترسالی های آن در فاز منفی رخ می دهند یعنی دقیقاً عکس رابطه ای که در فصل پاییز مشاهده شده بود.       

parametric and nonparametric correlation analysis of indian ocean dipole (iod) index and drought and wet years in iran

the research mostly aims to investigate the correlation analysis of the indian ocean dipole (iod) index   and drought and wet years in iran on a monthly basis. to this aim, a correlation analysis was performed between the standardized precipitation index (spi) of 63 synoptic stations in iran and the indian ocean dipole (iod) index values using the pearson product-moment correlation coefficient and spearman’s rank correlation coefficient. the findings suggested that in autumn, a moderate positive correlation was noted between the indian ocean dipole (iod) index and    drought and wet years in iran in a one-month lag. in other words, droughts of the autumn season in iran occurred in the negative phase while wet years in the positive phase of this index. in the winter, however, no significant correlation was noted between the drought and wet years in iran and the indian ocean dipole (iod) index. it was also noted in springs that there was a negative correlation between drought and wet years in iran, especially in its southern parts and the indian ocean dipole (iod) index. in other words, the droughts in this season in iran occurred in the positive phase while the wet years in the negative phase, i.e., exactly the opposite of the relationship seen in the autumn.