شناسایی مهارت‌ها و شایستگی‌های اشتغال‌پذیری در حوزه علم اطلاعات و دانش‌شناسی: مرور نظام‌مند

هدف: در عصر حاضر فناوری اطلاعات و ارتباطات باعث تغییر در دیدگاه‌ها و نیازهای جوامع شده است. ظهور این فناوری نیازمند کسب دانش و یادگیری مهارت‌های متناسب با آن در جهت رفع نیازهای ایجاد شده است. حوزۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی نیز از تحولات کنونی مستثنی نبوده و باعث تغییراتی در چشم‌انداز و جایگاه این حرفه در بازار کار شده است؛ بنابراین هدف این مطالعه، شناسایی مهارت‌ها و شایستگی‌های اشتغال‌پذیری متخصصان و دانش‌آموختگان حوزۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی و استفاده از نتایج این پژوهش برای کمک به توسعه یا اصلاح برنامه‌های درسی این حوزه است که نیازهای نیروی بازار کار را برآورده می‌کند.روش: پژوهش کیفی حاضر از نوع مطالعات کاربردی است و با روش مرور نظام‌مند انجام شده است. در این پژوهش ابتدا برای مرور ادبیات پژوهش از دو پایگاه اسکوپوس و وب‌آوساینس از‌طریق تعیین استراتژی جستجوی مرتبط با مشاغل علم اطلاعات و دانش‌شناسی، 11986 مدرک استخراج شد. سپس با استفاده از دستورالعمل پریزمای ترجیحی اقدام به غربالگری مطالعات شد و پس از غربالگری و ورود به مطالعه ازلحاظ هدف پژوهش، عناوین شغلی، مهارت‌های شغلی موجود در مطالعات و وظایف شغلی مورد بررسی قرار گرفتند. جامعۀ آماری را متونی تشکیل می‌دهند که طی سال 1923 تا 2023 به زبان انگلیسی منتشر شده‌اند. پس از بازیابی مدارک به پاک‌سازی آن‌ها اقدام شد. پاک‌سازی داده‌ها بر‌اساس میزان ارتباط مدارک با هدف پژوهش بدین صورت بود که ابتدا تمام مدارک غیر‌مرتبط از داده‌ها حذف شدند و مدارکی که بیشترین ارتباط با هدف پژوهش را داشتند جهت بررسی تمام متن مورد بررسی قرار گرفتند. در نهایت 223 مدرک مرتبط با مشاغل و مهارت‌های شغلی گزینش شدند.یافته‌ها: یافته‌ها نشان داد که حرفه علم اطلاعات و دانش‌شناسی وارد مشاغل متنوع و فراتر از حوزۀ کتابخانه شده است. همچنین مشخص شد که مشاغل حوزۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی نیازمند دستیابی به دانش و مهارت‌های متنوعی است. مهارت‌های شناسایی شده برای مشاغل کنونی در بازار کار در 7 مولفۀ مهارت‌های حرفه‌ای، مهارت‌های مدیریتی، مهارت‌های رفتاری، مهارت‌های آموزشی، مهارت‌های پژوهشی، مهارت‌های سواد اطلاعاتی و مهارت‌های عملکردی دسته‌بندی شدند. این مهارت‌ها می‌توانند به آماده‌سازی دانش‌آموختگان برای ورود به بازار کار کمک‌کننده باشند.نتیجه‌گیری: نتایج نشان می‌دهد موفقیت در هر سازمانی وابسته به کارکنانی پویا، واجدشرایط، خلاق، پرانرژی، متعهد و دارای مهارت کافی است. در چرخۀ هر سازمانی انتخاب افراد شایسته یک فرایند حساس و بااهمیت است. براساس نتایج بازنگری در سرفصل دروس حوزۀ علم اطلاعات و دانش‌شناسی و اضافه نمودن مهارت‌های جدید که با ظهور فنّاوری روی کار آمده‌اند می‌تواند به توسعۀ بین‌رشته‌ای حوزه کمک کند. همچنین با توسعۀ مهارت‌های شغلی دانش‌آموختگان به هنگام ورود به بازار کار با چالش‌های مهارتی مواجه نمی‌شوند؛ حتی این دانش‌آموختگان می‌توانند در مشاغل حرفۀ اطلاعاتی در سازمان‌ها و شرکت‌های دولتی و خصوصی و فراتر از کتابخانه‌ها و در پست‌های شغلی شناسایی‌شده استخدام شوند. در این راستا نیاز است تا به وظایف شغلی مرتبط با حوزه نیز توجه بیشتر شود. اگر به جایگاه حرفه در صنعت کشور توجه نشود و زیرساخت‌های لازم ایجاد نشود تدوین مهارت‌ها در سرفصل دروس فقط صرف زمان و هزینه خواهد بود و هیچ اثربخشی نخواهد داشت.

identifying eployability skills and competencies in the field of knowledge and information science: systematic review

purpose: in today’s era, information and communication technology has changed the views and needs of societies. the emergence of this technology requires acquiring knowledge and learning the appropriate skills to meet the needs. the field of knowledge and information science is not excluded from the current developments and many changes have been made in the perspective and position of this profession in the job market of this field. therefore, the purpose of this study was to identify the employability skills and competencies of specialists and alumni in the field of knowledge and information science and to use the results of this research to help develop or modify the focused curricula of courses in this field that meet the needs of the job market.method: the current qualitative research is of the type of applied studies and has been carried out with a systematic review method. in this research, the first step was to review the research literature, 11,986 documents were extracted from scopus and web of science databases to determine the strategy related to knowledge and information science jobs. then, studies were screened using the guidelines of the preferred prisma, and after screening and entering the study, job titles, job skills in the studies, and job duties were examined in terms of the purpose of the research. the statistical population is covered by texts that were published in english from 1923 to 2023. after recovering the documents, they were cleaned. data cleaning was based on the degree of relevance of the documents to the purpose of the research, so that first all irrelevant documents were removed from the data, and the documents that were most related to the purpose of the study were examined to review the entire text. finally, 223 degrees related to jobs and job skills were selected.findings: the findings showed that the profession of knowledge and information science has entered various jobs beyond the library field. it was also found that jobs in the field of knowledge and information science require the acquisition of diverse knowledge and skills. the skills identified for current jobs in the job market were categorized into 7 components: professional skills, management skills, behavioral skills, educational skills, research skills, information literacy skills, and functional skills. these skills can help prepare alumni to enter the job market.conclusion: success in any organization depends on dynamic, qualified, creative, energetic, committed, and skilled employees. in the cycle of any organization, choosing the right people is a sensitive and important process. revising the subject of knowledge and information science courses and adding new skills that have come into use with the advent of technology can help the interdisciplinary development of the field. also, with the development of job skills, alumni do not face skill challenges when entering the job market; even these graduates can be employed in information profession jobs in public and private organizations and companies beyond libraries and in identified job positions. in this regard, there is a need to pay more attention to job duties related to the field. if the position of the field in the country’s industry is not taken into account and the necessary infrastructure is not created, compiling the skills in the subject of the courses will only be a waste of time and money and will not be effective.