تازگی مقالات: ارزیابی مجلات فناوری هسته‌ای با استفاده از شاخص ضریب لبه

هدف: شاخص ضریب لبه میزان تازگی و نوآوری مقالات منتشرشده در مجلات را ارزیابی می‌کند. به‌بیان‌دیگر، میزان موضوعات نوظهور و نزدیک به لبه مرزهای علمی را مشخص می‌کند و از نتایج آن می‌توان به‌عنوان ابزار مکملی در برنامه‌ریزی‌ها و سیاست‌گذاری‌‌ها جهت ارزیابی مجلات علمی استفاده کرد. هدف این مقاله بررسی مقالات مجلات حوزۀ فناوری هسته‌ای در پایگاه اطلاعاتی اینیس و ارزیابی جدیدی از این مجلات بر مبنای محاسبۀ میزان تازگی و نوآوری مقالات با استفاده از شاخص ضریب لبه از سال 2001 تا 2020 بود.روش: این پژوهش از نوع کاربردی بود. روش‏ها و شاخص‌‏های علم‌سنجی (شاخص ضریب لبه) و تکنیک‌های داده‌کاوی در اجرای این پژوهش به‌کار رفته بود. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل تمام مقالات علمی منتشرشده در مجلات علوم و فناوری هسته‌ای بود که از سال 2001 تا 2020 در پایگاه اطلاعاتی اینیس نمایه شده‌اند. منابع گردآوری داده‌ها شامل پایگاه گزارش استنادی نشریات (جِی‌سی‌آر)، پایگاه اطلاعاتی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی (اینیس)، و اصطلاحنامۀ تخصصی آن است. جهت دسترسی به اهداف پژوهش به فهرستی از مجلات برگزیده در حوزۀ موضوعی فناوری هسته‌ای نیاز بود که با استفاده از پایگاه گزارش استنادی نشریات، ویرایش سال 2020، تهیه شد. با بهره‌گیری از مرور مجلات، ازطریق حوزۀ موضوعی در این پایگاه، فهرستی از 29 مجلۀ برگزیده در حوزۀ موضوعی علوم و فناوری هسته‌ای، براساس شاخص ضریب تاثیر، همراه با دیگر شاخص‌های استنادی استخراج شد. داده‌‌ها با نرم‌افزار اکسل 2021، و نرم‌ا‌فزار آماری علوم اجتماعی (اس‌پی‌اس‌اس) نسخۀ 23، تحلیل و برای پاسخ به پرسش‌ها از آزمون‌های شاپیرو- ویلک، همبستگی پیرسون و همبستگی اسپیرمن استفاده شد.یافته‌ها: در حوزۀ فناوری هسته‌ای در مجموع 79.879 مقالۀ علمی از 2001 تا 2020، در پایگاه اطلاعاتی اینیس، نمایه شده است. بررسی مقالات حوزۀ فناوری هسته‌ای براساس محاسبۀ قدمت تاریخی آن‌ها حاکی است که سال 2018 بیشترین تعداد مقاله حاوی موضوعات نوظهور را در دورۀ موردبررسی داشته است. بررسی جایگاه مجلات بر اساس محاسبۀ ضریب لبه نشانگر آن است که مجلۀ «علوم و فناوری تاسیسات هسته‌ای» جایگاه نخست را کسب کرده است. همچنین، بین ضریب لبه و شاخص‌های استنادی ضریب تاثیر مجله، ضریب ویژۀ مجله، شاخص آنی مجله، و شاخص اثرگذاری مقاله در مجلات علمی موردبررسی، رابطۀ همبستگی معنی‌داری وجود نداشته است.نتیجه‌گیری: به ‌منظور پیشرفت علم و دانش لازم است مجلات علمی مقالات پیشرو در لبۀ مرزهای علم و دانش را منتشر کنند. ارزیابی‌های جدید مجلات علمی، بر اساس شاخص‌های محتوامحور، ازجمله ضریب لبه، به‌ عنوان شاخص‌های مکمل در ارزیابی مجلات علمی می تواند به طراحی نظام‌های ارزیابی و اعتبارسنجی کمک کند که علاوه‌بر توجه به میزان تاثیرگذاری مجلات، به اینکه چه نوع علمی – علم جدید و نوآورانه یا علم مرسوم- ارائه می ‌شود نیز توجه شود.

articles’ novelty: evaluation of nuclear technology journals by using the edge factor index

purpose: the edge factor index provides a new evaluation for journal articles to evaluate the novelty and innovation of journal articles. in other words, it determines novel ideas close to the edge of scientific frontiers, and its results can be used as a complementary tool in planning and making policies to evaluate journals in various scientific fields. based on this, the purpose of this article was to assess the scientific articles of the nuclear technology journals in the inis database to provide a new evaluation of these journals based on measuring the novelty and innovation of the articles using the edge factor index from 2001 to 2020.method: this was an application research conducted by scientometric methodology and data mining techniques. the population comprised all nuclear science and technology records from 2001 to 2020, retrieved from the inis database. the sources of data gathering included the journal citation report (j.c.r.) the international nuclear information system (inis) database, and its specialized thesaurus. also, in this research to reach the goals of the research, a list of selected journals in the field of ​​nuclear science and technology was needed. this list was prepared using the 2020 edition of the journal citation report database. using the browsing by category in this database, a list of 29 selected journals in the field of ​​nuclear science and technology based on the impact factor along with the data of the other citation indices of the journals, including the eigen factor, immediacy index, and article influence score were extracted. data was analyzed using excel 2021 and social science statistical software (spss) version 23, and the shapiro–wilk test, pearson correlation test, and spearman correlation test were conducted.findings: results indicate that 79,879 articles had been retrieved from the inis database in nuclear technology, from 2001 to 2020. the findings of measuring articles’ vintage revealed that most articles with novel ideas were published in 2018mong the surveyed period. the results of journals’ ranking based on measuring edge factor revealed that the &science and technology of nuclear installations& journal was at first. furthermore, there was no significant correlation between the edge factor and the citation-based indexes, including the impact factor.conclusion: journals should publish articles that are at the frontier of science in order to science advancement. using content-based indexes, including the edge factor as complementary indexes in journals’ evaluation can help to design evaluation and ranking systems that capture not just influence but also what kind of science -novel science or conventional science- is being pursued.