تاثیر مهارت‌های حل مسئله و خودکارآمدی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌‌های مدیریت و علم اطلاعات و دانش‌شناسی

هدف: تعیین تاثیر مهارت‌های حل مسئله و خودکار آمدی بر رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان تحصیلات تکمیلی رشته‌های مدیریت و علم اطلاعات و دانش‌شناسیروش‌: پژوهش حاضر ازنظر هدف کاربردی و به روش پیمایشی است. دانشجویان در این پژوهش به‌صورت نمونه‌گیری تصادفی انتخاب شده ‌اند. برای جمع‌آوری اطلاعات در پژوهش حاضر از سه پرسشنامه خودکارآمدی عمومی با 17 پرسش، پرسشنامه مهارت حل مسئله هپنر با 32 پرسش و پرسشنامه پژوهشگرساخته رفتار اطلاع ‌یابی با 31 پرسش استفاده شده است. بر اساس نتایج آزمون کرونباخ میزان پایایی بخش رفتار اطلاع‌یابی 0.73 و بخش مهارت حل مسئله 0.71 بوده و روایی پرسشنامه‌ ها موردبررسی و به تائید 7 نفر از صاحب‌نظران حوزه‌ ها قرار گرفته است. از بین 3278 نفر پرسشنامه‌ ها به‌صورت تصادفی بین دانشجویان تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکتری) 9 دانشگاه دولتی شهر تهران پخش شده و درمجموع 234 پاسخ دریافت شده است. تجزیه‌وتحلیل داده‌‌ها با استفاده از نرم ‌افزار spss انجام شده است. با توجه به نرمال ‌بودن داده‌‌ها، از آزمون رگرسیون برای شناسایی تاثیر حل مسئله و خودکارآمدی بر رفتار اطلاع‌‌‌یابی استفاده شده است.یافته‌ها: بر اساس نتایج آزمون پیرسون، بین مولفه‌های خودکارآمدی و رفتار اطلاع ‌یابی، رابطه مثبت و معنا‌داری وجود دارد؛ همچنین بین مولفه‌های مهارت حل مسئله و رفتار اطلاع‌ یابی و نیز میان خودکارآمدی و مهارت حل مسئله هم رابطه مثبت و معنا‌داری وجود دارد. بر اساس نتایج به‌دست‌آمده، میزان مهارت حل مسئله و خودکارآمدی و همچنین رفتار اطلاع‌یابی دانشجویان در حد متوسط است. در بین سه مولفه مهارت حل مسئله، کنترل شخصی دارای بیشترین مقدار و اعتماد به حل مسئله دارای کمترین مقدار است. از میان مولفه‌های خودکارآمدی بیشترین مقدار مربوط به گرایش به آغازگری رفتار و کمترین مقدار مربوط به پافشاری در تکلیف است. همچنین از بین مولفه‌های رفتار اطلاع ‌یابی بیشترین مقدار مربوط به ماهیت و نوع اطلاعات مورد جستجو و کمترین مقدار مربوط به انگیزه است.نتیجه‌ گیری: با توجه به نتایج یافته‌ ها، کم‌ بودن مقدار مولفه اعتماد به حل مسائل، عدم توانایی فرد در حل مسئله را نشان می‌ دهد؛ زیرا افراد به توانایی خود در حل مسئله اعتماد ندارند و با خودکنترلی از رسیدن به پاسخ درست و حل مسئله اجتناب می ‌کنند. کمتربودن مولفه پافشاری در تکلیف نسبت به مولفه‌های دیگر خودکارآمدی، نشانه عدم پذیرش شکست از طرف فرد و شروع رفتار بعدی است. ازآنجایی‌که فرد تحمل شکست را ندارد بعد از سپری ‌کردن اندکی از مسیر، درصورتی‌که پیشرفتی حاصل نشود، سریعاً مسیر دیگری را جهت اجتناب از ناکامی جایگزین مسیر قبلی می ‌کند. همچنین با توجه به بیشتربودن مقدار مولفه رفتار اطلاع‌ یابی نسبت به بقیه مولفه‌های آن، نشان می‌ دهد نوع و موضوع منابع اطلاعاتی عامل تعیین‌کننده جستجو است؛ چون دانشجویان انگیزه و تمایلی برای رسیدن به موضوع موردنظر از روش و موضوعات مختلف ندارند، سعی می‌ کنند تنها موضوع موردنظر را مورد شناسایی قرار دهند و تنها راجع به همان موضوع اقدام به جمع‌آوری اطلاعات نمایند. همچنین نتایج یافته‌ها نشان می‌دهد ازآنجایی‌که اعتماد به حل مسئله در بین دانشجویان کم است، آن ها انگیزه کافی برای رسیدن به اطلاعات را ندارند و درنتیجه، در انجام کار و تکلیف خود پافشاری نمی‌کنند و آن را نیمه‌کاره رها می‌کنند.

the effect of problem-solving skills and self-efficacy on information seeking behavior of graduate students in the fields of management and knowledge and information science

purpose: to determine the effect of problem-solving skills and self-efficacy on the information-seeking behavior of graduate students in management, information science, and knowledge.method: the current research is applied in terms of purpose and by survey method. the students in this research were selected by random sampling. to collect information in the current study, three general self-efficacy questionnaires with 17 questions, hepner’s problem-solving skills questionnaire with 32 questions, and a researcher-made information-seeking behavior questionnaire with 31 questions were used. according to the results of cronbach’s test, the reliability of the information-seeking behavior section is (0.73). the problem-solving skill section is (0.71), and the validity of the questionnaires has been examined and approved by 7 experts in the fields. out of 3278 people, the questionnaires were randomly distributed among graduate students (master’s degree and doctorate) of nine public universities in tehran and a total of 234 responses were received.data analysis was done using spss software. due to the normality of the data, the regression test was used to identify the effect of problem-solving and self-efficacy on information-seeking behavior.findings: according to the pearson test results, there is a positive and significant relationship between the components of self-efficacy and information-seeking behavior, and there is also a positive and significant relationship between the components of problem-solving skills and information-seeking behavior, as well as between self-efficacy and problem-solving skills.based on the obtained results, the level of problem-solving skills and self-efficacy as well as information-seeking behavior of students is average. among the three components of problem-solving skills, (personal control) has the highest value, and (confidence in problem-solving) has the lowest value. among the components of self-efficacy, the highest value is related to (tendency to initiate behavior) and the lowest value is related to (persistence in homework). also, among the components of information-seeking behavior, the highest value is related to (the nature and type of information sought) and the lowest value is related to (motivation).conclusion: according to the findings, the low value of the component of trust in solving problems shows the lack of ability of a person to solve problems. because people do not trust their ability to solve the problem and avoid reaching the right answer and solving the problem with self-control. the lower component of insistence on the task compared to other components of self-efficacy is a sign of not accepting failure by the person and starting the next behavior. since a person does not tolerate failure, after spending a little time on the path if no progress is made, he quickly replaces the previous path with another path to avoid failure. also, due to the higher value of the information-seeking behavior component compared to its other components, it shows that the type and subject of information sources is a determining factor of the search. because students do not have the motivation and desire to reach the desired subject through different methods and subjects, they try to identify only the desired subject and collect information about the same subject. also, the results of the findings show that since the confidence in solving problems among students is low, they do not have enough motivation to reach information and as a result, they do not persist in doing their work and homework and leave it half-finished.