پایش خشکسالی و تغییرات کاربری اراضی با استفاده از شاخص‌های طیفی و مدل ماشین بردار پشتیبانی (svm) (مطالعه موردی: دهستان بناب شهرستان زنجان)

خشکسالی مخاطره‌ای است که می‌تواند تاثیرات گسترده‌ای بر تنوع زیستی، زیستگاه‌های گونه‌های وحشی و پایداری اکوسیستم داشته باشد. پژوهش حاضر به بررسی وضعیت خشکسالی در منطقه دهستان بناب پرداخته است. به این منظور از شاخص‌های طیفی تفاوت نرمال‌شده پوشش گیاهی (ndvi)، شاخص آب (ndwi)، شاخص رطوبت (ndmi)، شاخص گیاهی تنظیم‌شده خاک (msavi) و دمای سطح زمین (lst) در بازه زمانی 2013 تا 2024 استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد که مقدار بیشینه شاخص ndwi از 0/16 در سال 2013 به 0/14 در سال 2024 رسیده و این امر نشان از تشدید خشکسالی داشته است؛ لیکن وضعیت شاخص‌های ndvi و msavi که هر دو برای بررسی پوشش گیاهی به کار گرفته شده‌اند، با افزایش روبرو شده و مقدار بیشینه ndvi از 0/53 در سال 2013 به 0/58 در سال 2024 رسیده و این مقدار برای شاخص msavi برای سال‌های 2013 و 2024 به‌ترتیب معادل 0/69 و 0/73 بوده است. از بین شاخص‌های‌ یادشده تمامی شاخص‌ها به غیر از شاخص ndwi با شاخص lst دارای همبستگی منفی بوده و شاخص msavi با مقادیر ضریب پیرسون معادل 0/39- در سال 2013 از بیشترین همبستگی منفی برخوردار بوده است. نتایج یادشده با نتایج به‌دست‌آمده از مدل svm نیز هم‌راستا بوده است. چنانجه در این مدل نیز دیده می‌شود که سطح زمین‌های بایر از 887 کیلومترمربع در سال 2013 به 851 کیلومترمربع در سال 2024 کاهش یافته است.

drought and land use change monitoring using spectral indices and support vector machine (svm) model (case study: bonab rural district, zanjan county)

drought is a hazard that can have widespread impacts on biodiversity, wildlife habitats, and ecosystem stability. the present study investigated the drought situation in the bonab rural district. to assess the drought situation during the period 2013 to 2024, the normalized difference vegetation index (ndvi), water index (ndwi), moisture index (ndmi), soil adjusted vegetation index (msavi), and land surface temperature (lst) were used. the results showed that the maximum value of the ndwi index reached from 0.16 in 2013 to 0.14 in 2024, which indicates an intensification of drought. however, the maximum value of the ndvi increased from 0.53 in 2013 to 0.58 in 2024, and the value for the msavi index for the years 2013 and 2024 was 0.69 and 0.73, respectively. all indices except the ndwi index had a negative correlation with the lst index, and the msavi index had the highest negative correlation with a pearson coefficient of -0.39 in 2013. the results are also consistent with the results obtained from the svm model. it is also observed that the area of barren lands has decreased from 887 square kilometers in 2013 to 851 square kilometers in 2024.