بررسی عوامل موثر بر افزایش عملکرد گندم در استان اصفهان با تاکید بر عامل آب

با توجه به ضرورت افزایش تولید گندم به‌عنوان یک محصول راهبردی در بخش کشاورزی، شناسایی عوامل موثر بر تولید این محصول بسیار حائز اهمیت است. در مطالعه حاضر با استفاده از رهیافت تخمین توابع تولید و انتخاب تابع تولید برتر، این موضوع بررسی شده است. مدل پژوهش با استفاده از داده‏های ترکیبی طی یک دوره 15ساله بین سال‌های زراعی 1400-1385 در شهرستان‌های استان اصفهان با استفاده از نرم‌افزار eviews10 برآورد شد. نتایج به‌دست‌آمده نشان داد در میان نهاده‌های تولید، آب مصرفی بیشترین اثر مثبت را بر عملکرد گندم داشته است؛ به‌طوری ‌که با افزایش یک درصد در میزان آب، عملکرد گندم به‌طور متوسط 0/41 درصد افزایش یافته است. سایر عوامل موثر شامل سطح زیرکشت، کود، بذر و نیروی کار نیز اثرهای مثبت و معناداری داشته‌اند؛ درحالی‌که دمای هوا اثر منفی بر عملکرد گندم داشته است. متغیر ماشین‌آلات کشاورزی فاقد اثر معنا‌دار بوده است. با توجه به اقلیم خشک و نیمه‌خشک استان اصفهان از یک‌سو و نقش مهم آب در عملکرد گندم از سوی دیگر، به‌کارگیری روش‌های نوین آبیاری و افزایش بهره‌وری مصرف آب می‌تواند نقش کلیدی در ارتقای تولید گندم ایفا کند.

assessment of influential factors on wheat yield increasing in isfahan province: a focus on water usage

wheat is a strategic crop, and boosting its production is vital. this study identifies key factors affecting wheat yield by estimating and selecting superior production functions. the research used panel data from crop years 1400-1385 in isfahan province counties over 15 years, analyzed with eviews 10 software. results showed water use had the greatest positive effect; a one percent water increase raised wheat yield by 0.41 percent on average. cultivated area, fertilizer, seeds, and labor also had positive, significant effects. in contrast, air temperature had a negative effect, and agricultural machinery had no significant effect. isfahan’s arid climate and water’s role in yield underscore the need for modern irrigation methods and better water use efficiency to improve production.