بررسی تغییرات خط ساحلی بخش جنوبی دریای خزر با استفاده از داده‌های سنجش از دور

پژوهش حاضر به بررسی تغییرات خط ساحلی بخش جنوبی دریای خزر در استان مازندران در بازه زمانی 24ساله (2023–2000) با استفاده از تصاویر ماهواره‌ای لندست 8 و سنتینل-2 پرداخته است. تصاویر از پایگاه‌های usgs و google earth engine تهیه و پس از تصحیحات هندسی و رادیومتریک، با بهره‌گیری از باندهای near-infrared و shortwave infrared برای تشخیص مرز بین خشکی و آب استفاده شدند. خط ساحلی به‌صورت بصری از تصاویر استخراج و برای هر بازه زمانی ترسیم شد. تغییرات مکانی خطوط ساحلی با استفاده از ابزار dsas در محیط arcgis و به کمک روش‌های آماری شامل حرکت خالص خط ساحلی (nsm)، پوشش تغییر خط ساحلی (sce)، نرخ نقطه پایانی (epr) و نرخ رگرسیون خطی (lrr) تحلیل شد. نتایج حاکی از پسروی قابل توجه خط ساحلی در بسیاری از نواحی مورد مطالعه و کاهش مداوم سطح آب دریای خزر در دهه اخیر است. ترکیب تحلیل‌های سنجش از دور با داده‌های جوی (دما، بارندگی و دبی رودخانه‌ها) دقت نتایج را افزایش داده و نشان می‌دهد در صورت تداوم روند کنونی، احتمال پسروی شدیدتر سواحل جنوبی تا سال 2050 وجود دارد. این یافته‌ها بر ضرورت مدیریت هوشمند منابع آبی و اتخاذ سیاست‌های سازگار با تغییر اقلیم در منطقه تاکید دارند.

assessment of shoreline changes in mazandaran province using remote sensing data

the present study investigates shoreline changes along the southern caspian sea coast in mazandaran province over 24 years (2000-2023) using landsat 8 and sentinel-2 satellite imagery. the images were obtained from the usgs and google earth engine platforms, and after geometric and radiometric corrections were processed using near-infrared and shortwave infrared bands to accurately detect the boundary between land and water. shorelines were visually extracted from the imagery and digitized for each time interval. spatial variations in the shoreline were analyzed using the digital shoreline analysis system (dsas) within the arcgis environment, applying statistical methods including net shoreline movement (nsm), shoreline change envelope (sce), end point rate (epr), and linear regression rate (lrr). the results indicate a significant shoreline retreat in many areas of the study region, alongside a continuous decline in the caspian sea water level during the last decade. the integration of remote sensing analyses with atmospheric and hydrological data (temperature, precipitation, and river discharge) improved the accuracy of the results and suggests that the southern coastlines—particularly in mazandaran—may experience more severe retreat by 2050, if current trends continue. these findings underscore the need for intelligent water resource management and the adoption of climate-adaptive policies in the region.