تاثیر تاریخ کاشت بر عملکرد دانه و اجزای آن در ژنوتیپ های با کیفیت روغن خوراکی بزرک در اصفهان
|
|
|
|
|
نویسنده
|
سعیدی قدرت الله
|
منبع
|
علوم آب و خاك - 1381 - دوره : 6 - شماره : 3 - صفحه:175 -187
|
چکیده
|
بزرک linum usitatissimum l.با کیفیت روغن خوراکی می تواند به عنوان یک محصول دانه روغنی در منطقه اصفهان کشت گردد. برای حصول عملکرد مطلوب و تولید موفق این گیاه ، تاریخ کاشت از اهمیت ویژه ای برخوردار است . این آزمایش به منظور بررسی اثر تاریخ کاشت و ژنوتیپ برعملکرد ، اجزای عملکرد و دوره رسیدگی در بزرک با کیفیت روغن خوراکی در مزرعه پژوهشی دانشگاه صنعتی اصفهان در سال 1379 انجام شد. در این بررسی از طرح بلوک کامل تصادفی با سه تکرار ، و به صورت کرت های خرد شده استفاده گردید . تاریخ کاشت به عنوان فاکتور اصلی دارای هفت سطح ( 26 مهر ، 25 آبان ، 25 اسفند ، 25 فروردین ،25 اردیبهشت ، 24 خرداد و 25 تیر ) و ژنوتیپ به عنوان فاکتور فرعی شامل چهار لاین اصلاحی بزرک با کیفیت روغن خوراکی بود . شمار کپسول در بوته ، شمار دانه در کپسول ، وزن صد دانه و عملکرد دانه برای همه ژنوتیپ ها در تاریخ کاشت اول ( 26 مهر) بیشترین بود . میانگین عملکرد دانه در نخستین تاریخ کاشت تقریبا دو و سه برابر عملکرد دانه در تاریخ های کاشت دوم و سوم ، و تقریبا هشت برابر آن در سه تاریخ کاشت آخر بود . در تاریخ کاشت دوم نیز به خاطر پایین بودن دما بذرها به طور کلی سبز نشدند . عملکرد دانه و دوره رسیدگی به طور معنی دار تحت تاثیر متقابل ژنوتیپ و تاریخ کاشت قرار گرفت . به طور کلی ، تاخیر در کاشت با کاهش میزان سبز شدن ، شمار روز تا رسیدگی ، عملکرد دانه و اجزای آن در تمام ژنوتیپ ها همراه بود ، ولی تاریخ کاشت آخر موجب افزایش شمار روزهای تا رسیدگی و شمار دانه در کپسول گردید . نتایج تجزیه و رگرسیون نشان داد که وزن دانه، شمار دانه در کپسول و شمار گیاهچه در متر مربع یه ترتیب مهم ترین اجزای سهیم در اجاد تغییرات عملکرد دانه بودند . ولی شمار کپسول در بوته و شمار دانه در کپسول بیشترین نقش را در ایجاد تنوع عملکرد دانه در بوته داشتند .
|
کلیدواژه
|
بزرک ، روغن خوراکی ، تاریخ کاشت ، عملکرد ، اجزای عملکرد .
|
آدرس
|
دانشگاه صنعتی اصفهان, دانشکده کشاورزی, ایران
|
|
|
|
|
|
|