ویژگی‌های فرهنگ سیاسی نخبگان حاکم از منظر سعدی

ادب فارسی بخش مهمی از تاریخ اندیشۀ ایرانی را نمایندگی می‌کند و در این میان، مصلح‌الدین سعدی شیرازی یکی از مهم‌ترین ستون‌های فرهنگ و ادب فارسی است و از او با عنوان «فردوسی ثانی» یاد می‌کنند. هدف این مقاله آن است تا اندیشۀ سیاسی سعدی را از چشم‌انداز ویژگی‌ها و مولفه‌هایِ فرهنگ سیاسی صاحبان قدرت بررسی کند. تمرکز بر ابعاد فرهنگ سیاسی (شناختی، ارزیابی، احساسی) در آثار سعدی، در کانون توجه این پژوهش است. نگرش، ایستارها، ارزش‌ها و احساسات سعدی که نشانِ فرهنگ سیاسی و تعیین‌کنندۀ جهت‌گیری او دربارۀ نخبگان حاکم زمانه او می‌باشد، در متون او قابل ردیابی است. از این منظر، تلاش شده است از دیدگاه سعدی فرهنگ سیاسی نخبگان حاکم فهم شود. نتایج پژوهش نشان می‌دهد فرهنگ سیاسی نخبگان حاکم از دیدگاه سعدی به صورت عینی و آرمانی به اشکال مختلف از احساس ناامنی سیاسی، عقل‌گرایی، عدالت‌گرایی، اعتدال‌گرایی بازتاب یافته است. به نظر می‌رسد این ویژگی‌ها از فرهنگ سیاسی نخبگان حاکم در آثار سعدی برجستگی بیشتری دارد. مبنای کار این مقاله، کلیات سعدی بر اساس تصحیح و طبع محمد‌علی فروغی است. پژوهش حاضر با رویکرد تفسیری و روش کیفی از نوع تحلیل محتوا بوده و گرد‌آوری داده‌ها به صورت کتابخانه‌ای انجام شده است.

characteristics of the political culture of ruling elites from saadi’s perspective

persian literature represents a major part of the history of iranian thought. among its figures, muslih al-din saadi shirazi stands as a cornerstone—often hailed as the second ferdowsi. this article explores saadi’s political thought through the lens of the characteristics and components of the political culture of ruling authorities. it focuses in particular on the cognitive, evaluative, and emotional dimensions of political culture as reflected in saadi’s works. his outlook, attitudes, values, and sentiments—markers of his political culture and his position on the ruling elite of his time—can be traced throughout his writings. from this angle, the study seeks to understand the political culture of ruling elites as envisioned by saadi. the findings suggest that, in saadi’s view, this culture is manifested both realistically and ideally in various forms—ranging from feelings of political insecurity to rationalism, a commitment to justice, and a moderate approach. these characteristics appear to be especially prominent in saadi’s portrayal of the political culture of ruling elites. the study draws primarily on kulliyat-i saadi, based on the edition by mohammad ali foroughi. methodologically, the research adopts an interpretive approach and uses qualitative content analysis, with data collected through library sources.