الگوی گفتمان‌سازی در اندیشه سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای

گفتمان‌سازی به معنای جهت‌دادن افکار عمومی جامعه به سمت مفهوم خاصی است که یکی از لازمه‌های اجرایی‌شدن مفاهیم و ایده‌ها محسوب می‌شود. به‌رغم تلاش‌های مجامع علمی و فرهنگی، هنوز در خصوص گفتمان‌سازی مفاهیم و ایده‌های ارزشمند، وضعیت مطلوبی مشاهده نمی‌شود که یکی از علل آن، نبود الگوی مناسب گفتمان‌سازی است؛ بنابراین استنطاق آرای اندیشمندان اصیل اسلامی بسیار با اهمیت است. پژوهش حاضر با رویکرد توصیفی - تحلیلی و روش تحلیل مضمونی استرلینگ، با بررسی بیانات آیت‌الله خامنه‌ای در خصوص گفتمان‌سازی، درصدد ارائه الگوی گفتمان‌سازی در اندیشۀ ایشان است. بنابر یافته‌های این پژوهش، الگوی گفتمان‌سازی از منظر رهبری معظم انقلاب اسلامی عبارت است از اینکه گفتمان به معنای عمومی‌شدن یک مفهوم در جامعه و جهت‌گیری افکار عمومی به سمت آن مفهوم است که برای تحقق این مفهوم، عواملی مانند نخبگان، عالمان، شاعران، ادیبان، مسئولان، هنرمندان، دانشجویان، طلاب و صداوسیما تعیین می‌شوند تا مفاهیمی مثل مسائل روز جامعه و مفاهیم دارای قابلیت گفتمان‌سازی را با رعایت شرایط آن (تفکر، تکرار، تبیین و ارائه الگو) از طریق برنامه‌های صداوسیما، نگارش، کرسی‌های آزاداندیشی، تبلیغ، شعر، کارهای هنری و امکانات دستگاه‌های مختلف کشور گفتمان‌سازی کنند. چنین گفتمانی نتایجی مانند پیشرفت و حل مشکلات کشور، تسهیل‌گری در امور کشور، افزایش انگیزۀ خدمت، فعال‌شدن مجریان، تبدیل فکر به عمل، ایجاد اقبال عمومی، رشد مردم و احساس مسئولیت را در پی خواهد داشت.

discourse creation model in ayatollah khamenei’s political thought

discourse creation involves directing public opinion toward a specific concept, which is essential for implementing ideas and concepts effectively. despite efforts by academic and cultural institutions, there remains an inadequate level of discourse creation for valuable ideas and concepts, primarily due to the lack of an appropriate discourse model. thus, examining the views of authentic islamic thinkers is highly significant. this study, using a descriptive-analytical approach and sterling’s thematic analysis method, seeks to establish a discourse model based on ayatollah khamenei’s statements on discourse creation. according to the study’s findings, ayatollah khamenei’s discourse model views discourse as the process of a concept becoming prevalent in society and public opinion aligning with it. to realize this, key figures—including intellectuals, scholars, poets, writers, officials, artists, students, seminarians, and the national broadcasting network—are designated to foster discourse around socially relevant issues and discourse-ready concepts. they achieve this by meeting specific criteria (thought, repetition, clarification, and modeling) through tv programs, writing, free-thinking forums, promotion, poetry, artistic works, and the resources of various state institutions. such a discourse is expected to yield outcomes like national progress, problem-solving, facilitating public affairs, increasing the motivation to serve, activating executives, translating ideas into action, generating public approval, fostering individual growth, and enhancing the sense of responsibility.