روایت حکومت در اندیشۀ سیاسی آیت‌الله خامنه‌ای

هدف پژوهش حاضر روندیابی نگاه آیت‌الله خامنه‌ای در مورد حکومت، شامل غایت حکومت، کیستی حاکم، محدودیت‌های اعمال قدرت و حق اعتراض بر حاکمیت، با بهره‌گیری از الگوی نظری غایت- مشروعیت جان مارو، با استفاده از روش تفهمی است؛ از‌این‌رو در پاسخ به این پرسش که فهم آیت‌الله خامنه‌ای از حکومت چگونه قابل تبیین است؟ این فرضیه مطرح شد که با توجه به حاکمیت‌یافتن فقیهان شیعی و نتایج سیاسی ناشی از فرایند مدرنیته (شهروند- حقوق)، نگاه ایشان به حکومت تلفیقی از تفسیر‌های مبتنی بر سنّت اسلامی- شیعی و تجربیات بشری ناشی از مدرنیته است. نتایج بیانگر آن است که در بخش غایت حکومت، هدف حکومت هدایت مردم به حیات طیبه همراه با رفاه مادی، عدالت‌محوری، ظلم‌ستیزی، امنیت، معنویت و اخلاق است. در بخش کیستی حاکم، آیت‌الله خامنه‌ای به ولایت فقها به نصب عام از طرف امام معصوم، به شرط تحقق این ولایت از سوی مردم معتقد است. محدودیت‌های اِعمال قدرت در اندیشۀ ایشان شامل محدودیت‌های درونی تقوا، عدالت و فقاهت و محدودیت‌های بیرونی قانون اساسی و قوانین عادی، خواست مردم، آزادی، مطبوعات و رسانه‌ها می‌باشد. در زمینۀ اعتراض بر حاکمیت، ایشان به مقابله با کنش براندازانه حکم می‌دهد و در حوزه اصلاحی، پذیرای کنش‌های اصلاح‌گرایانه در قالب نظام اسلامی است.

the narrative of governance in ayatollah khamenei’s political thought

the present study aims to trace ayatollah khamenei’s perspective on governance, covering the purpose of government, the identity of the ruler, the limitations on exercising power, and the right to protest against authority, using john marrow’s teleology-legitimacy theoretical model and an interpretive approach. in response to the question of explaining ayatollah khamenei’s understanding of governance, a hypothesis is proposed that, given the rise of shiite jurists to power and the political implications of modernity (citizen-rights), his view on governance is a synthesis of interpretations based on islamic-shiite tradition and human experiences derived from modernity. findings indicate that, in terms of the purpose of government, its aim is to guide people toward a virtuous life along with material welfare, justice, resistance to oppression, security, spirituality, and ethics. regarding the identity of the ruler, ayatollah khamenei believes in the guardianship of jurists generally appointed by the infallible imam, contingent upon public acceptance of their authority. his view on limitations to power includes internal constraints such as piety, justice, and jurisprudential expertise, as well as external constraints like the constitution, ordinary laws, public will, freedom, and the press. on the issue of protest, he advocates countering subversive actions but is open to reformative actions within the framework of the islamic system.