جایگاه زمین‌شناسی و مدل زایشی کانسار سرب - روی تخت رستم، شمال باختر گلپایگان، پهنه سنندج – سیرجان میانی، ایران

کانسار سرب‌-‌روی تخت رستم، در شمال باختر گلپایگان، در ایالت فلززایی ملایر‌-‌اصفهان و پهنه ساختاری سنندج - سیرجان قرار گرفته است. واحدهای چینه‌شناسی محل شامل گدازه‌های زیردریایی قلیایی همراه با سنگ‌های آذرآواری، آواری و کربناتی کرتاسه زیرین هستند که در یک محیط کششی پشت‌کمانی پدید آمده‌اند. کانه‌زایی به‌صورت رگه‌ای پرکننده فضای خالی و جانشینی و همین‌طور لایه‌ای در امتداد لایه‌بندی سنگ‌های‌درون‌گیر در سنگ‌های آتشفشانی و رسوبی میزبان رخ‌داده‌است. ماده‌معدنی شامل پیریت، گالن، اسفالریت، کالکوپیریت و باریت با بافت‌های عمده جانشینی، توده‌ای، برشی، رگه ‌ای و افشان است. از مهم‌ترین دگرسانی‌های مرتبط با کانه‌زایی می‌توان به دگرسانی دولومیتی، سیلیسی، سریسیتی و کلریتی اشاره کرد. ترکیب ایزوتوپی گوگرد باریت (‰ 24/2+ و ‰ 25/2) هماهنگ با منبع سولفات دریایی کرتاسه است. ترکیب ایزوتوپی گوگرد کانی‌های سولفیدی از ‰ 2+ تا ‰ 19/2+ متغیر است که می‌تواند حاصل از کاهش گرماشیمیایی سولفات باشد. در منطقه گلپایگان سه گامه دگرشکلی مرتبط با فرایندهای زمین‌ساختی ژوراسیک، کرتاسه و ائوسن تاثیرگذار بوده که کانسنگ و سنگ‌های میزبان تحت‌تاثیر دو گامه دگرشکلی در کرتاسه‌بالایی و ائوسن قرار گرفته‌اند. با توجه ‌به محیط زمین‌شناسی، سن سنگ‌های دربرگیرنده و رخدادهای دگرشکلی، کانه‌زایی در کانسار تخت رستم پیش از کرتاسه بالایی در زیر بستر دریا رخ است.

geological setting and genetic model of the takht-e rostam pb-zn deposit, central sanandaj-sirjan zone, iran

the takht-e rostam pb-zn deposit lies in the central section of the malayer-esfahan metallogenic belt in the sanandaj-sirjan structural zone. the country rocks consist of lower cretaceous submarine mafic to felsic alkaline volcanic and volcaniclastic, as well as clastic and carbonate rocks developed in a back-arc tectonic setting. the ore minerals include pyrite, galena, sphalerite, chalcopyrite, and barite, and mineralization occurs as open space filling and replacement in both sedimentary and volcanic host rocks. ore formation was associated with dolomitic, silicic, sericitic, and chloritic alteration of the wall rocks. the sulfur isotopic composition of barite (δ34s = +24.2‰ and +25.2‰) is consistent with a marine sulfate source. the δ34s values for sulfide minerals, however, display a large variation, between +2‰ to +19.2‰, implying the involvement of a complex process in the supply of reduced sulfur required for the formation of the sulfidic ore. the deposits and the enclosing host rocks experienced two major phases of deformation in cretaceous and eocene. given the geological setting, the country rocks, the timing of the ore formation in the evolution of the host terrain, and the deformational events, the mineralization in the takht-e rostam deposit occurred prior to upper cretaceous in a subsea-floor environment.