مقایسه اثربخشی مداخلات مبتنی بر ذهن ‌آگاهی و بازی محور بر مهارت ‌های اجتماعی و خلاقیت دانش‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان گرمسار

زمینه: مداخله های ذهن آگاهی شامل خودنظم‌ جویی و توجه به تجربیات حال که به بازشناسی وقایع ذهنی کمک می کند مورد توجه پژوهشگران قرار گرفته است. از طرف دیگر بازی درمانگری به عنوان فعالیت لذت بخش جسمی و ذهنی خود خواسته به افزایش مهارت های اجتماعی و خلاقیت می انجامد، با این وجود در زمینه بازی درمانگری مبتنی بر ذهن‌آگاهی جهت افزایش مهارت های اجتماعی و خلاقیت در جامعه مورد تحقیق شکاف تحقیقاتی وجود دارد.هدف: پژوهش حاضر با هدف مقایسه اثربخشی آموزش مبتنی بر ذهن ‌آگاهی و بازی محور، بر مهارت های اجتماعی و خلاقیت دانش ‌آموزان مقطع ابتدایی شهرستان گرمسار انجام شد.روش: پژوهش حاضر نیمه آزمایشی از نوع پیش آزمون، پس آزمون با گروه گواه و پیگیری دو ماهه بود. جامعه آماری پژوهش حاضر شامل تمامی دانش‌آموزان دوره ابتدایی در شهرستان گرمسار (7620 نفر) در سال تحصیلی 1400-1401 بود. شرکت کنندگان بر اساس روش نمونه‌ گیری هدفمند از نوع در دسترس در دو گروه آزمایش (هر گروه 15 نفر) و یک گروه گواه 15 نفره با توجه به معیارهای ورود به صورت تصادفی در سه گروه همتاسازی شد. در این مطالعه از پرسشنامه مهارت اجتماعی (ماتسون، 1983) و پرسشنامه خلاقیت (تورنس، 2001) استفاده شد. به منظور انجام پژوهش پروتکل بازی درمانی (جانسون و پارسون، 2023) در قالب 8 جلسه 60 دقیقه ‌ای و پروتکل ذهن ‌آگاهی (سیگال و همکاران، 2002) در قالب 8 جلسه 60 دقیقه ‌ای بر روی دو گروه آزمایش اجرا شد. تحلیل داده ها با روش تحلیل واریانس با اندازه گیری مکرر در نرم افزار spss انجام شد.یافته ها: یافته های پژوهش نشان داد که با کنترل اثر پیش آزمون تفاوت معناداری ببن پس آزمون گروه آزمایش و گواه در مهارت های اجتماعی و خلاقیت دانش آموزان وجود دارد. براساس نتایج این پژوهش می توان گفت آموزش های مذکور منجر به ارتقای مهارت های اجتماعی و خلاقیت دانش آموزان شده است (001/0 >p).نتیجه‌ گیری: نتایج این مطالعه نشان داد ذهن آگاهی و بازی درمانی قابلیت تاثیرگذاری بر مهارت های اجتماعی و خلاقیت دانش آموزان را دارد. باتوجه به نتایج مثبت روش آموزشی ذهن‌آگاهی می‌تواند به‌عنوان یک روش موثر پیشگیری اولیه، جهت بهتر نمودن عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان و تامین بهداشت روانی آنان باشد و به‌عنوان یک واحد درسی یا فصلی از کتاب‌های آموزشی در دوره‌های مختلف تحصیلی اعم از دبستان، راهنمایی و دبیرستان تدریس شود.

a comparative analysis of mindfulness-based and game-based interventions on the social skills and creativity of primary school students in garmsar city

background: research has demonstrated a positive correlation between higher social skills and improved performance in social interactions among students. recently, mindfulness interventions, encompassing elements such as self-discipline and present moment awareness, have garnered attention for their potential to enhance mental processes, sensitivity, openness, and receptivity. conversely, play therapy, characterized by enjoyable physical and mental activities, has been linked to increased social skills and creativity. however, there exists a research gap regarding play therapy based on mindfulness to enhance self-respect in the studied society.aims: this study aims to compare the effectiveness of mindfulness-based and game-based education on the social skills and creativity of primary school students in garmsar city.methods: this research employed a semi-experimental design involving pre-tests, post-tests, and a one-month follow-up. the statistical population comprised all primary school students in garmsar city (7620 individuals) during the academic year 2022-2021. participants were divided into three groups of 15 individuals each through purposeful sampling based on specified criteria. matson’s social skill questionnaire (1983) (ttci) and torrance’s creativity questionnaire were utilized. two experimental groups underwent an 8-session play therapy protocol (johnson and parson, 2023) and a mindfulness protocol (siegal et al., 2002), respectively. hypothesis testing employed a multivariate analysis of variance test conducted using spss22 statistical software.results: the findings indicated a significant difference between the post-test results of the experimental and control groups in students’ social skills and creativity after controlling for pre-test effects. this suggests that both mindfulness and play therapy interventions led to improvements in social skills and creativity among students (p< 0.001).conclusion: this study concludes that mindfulness and play therapy can positively influence students’ social skills and creativity. future research is recommended to utilize larger samples and diverse research groups for further exploration.