ساخت و اعتبارسنجی نسخۀ کوتاه کامپیوتری آزمون شناختی برای دانش ‌آموزان دورۀ متوسطه اول

زمینه: ارزیابی شناختی فرآیندی است که به سنجش و اندازه گیری توانایی ذهنی و عملکرد شناختی می ‌پردازد و به کمک آن می ‌توان به شناسایی نقاط قوت و ضعف، ارزیابی پیشرفت، شناسایی دانش ‌آموزان با نیازهای ویژه و ارائه بازخورد به دانش‌ آموزان پرداخت. فقدان نسخۀ کوتاه کامپیوتری فارسی آزمون شناختی از مهم ‌ترین دلایل انجام پژوهش حاضر است.هدف: هدف از انجام این پژوهش، توسعه و بررسی ویژگی‌ های روان‌ سنجی مقیاس کوتاه کامپیوتری ارزیابی شناختی دانش‌ آموزان بود.روش: پژوهش حاضر با روش توصیفی-پیمایشی، از نوع اعتباریابی آزمون انجام شد. جامعۀ آماری پژوهش حاضر شامل دانش‌ آموزان مقطع متوسطه اول شهر تهران بود. نمونه پژوهش تعداد 300 نفر از دانش ‌آموزان مقطع متوسطه اول بودند که به‌ صورت تصادفی خوشه ‌ای انتخاب‌ شدند. از روش‌های تحلیل عاملی خطی، همسانی درونی، روایی ملاکی و همبستگی پیرسون استفاده شد و با کمک برنامه نویسی، این ارزیابی تبدیل به یک اپلیکیشن سنجش شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌ ها از نرم ‌افزار spss-26 استفاده شد.یافته ها: یافته‌های به ‌دست ‌آمده از تحلیل عامل غیرخطی با نرم‌افزار  noharm نشان داد که مولفه ‌های شناختی از پنج عامل دانش، استدلال سیال، حافظه فعال، پردازش دیداری فضایی و حافظه کمی تشکیل‌ شده است. نتایج kr20 همسانی کل را در سه ردۀ سنی 13 تا 15 تایید کرد. به‌ منظور بررسی روایی آزمون، از روش روایی ملاکی به شیوه هم ‌زمان با استفاده از ضریب همبستگی پیرسون استفاده‌ شد که در هر ردۀ سنی، ضریب همبستگی بالای 0/58 را نشان داد (0/01 p<). به‌ منظور بررسی روایی آزمون از روش روایی محتوایی با استفاده ازنظر متخصصان استفاده شد که مقدار 0/79 به دست آمد. ضریب پایایی کل آزمون در هر سه گروه سنی، بین 0/73 تا 0/80 به دست آمد.نتیجه ‌گیری: باتوجه به یافته ‌ها، ابزار محقق ساخته ارزیابی شناختی در بین دانش ‌آموزان مقطع متوسطه اول از خصوصیات روان‌ سنجی قابل قبولی برخوردار و برای دانش ‌آموزان این دورۀ قابل استفاده است.

construction and validation of a short computerized version of the cognitive test for high school students

background: cognitive assessment is a process that measures mental ability and cognitive performance, and with its help, it is possible to identify strengths and weaknesses, evaluate progress, identify students with special needs, and provide feedback to students. the short persian computer version is one of the most important reasons for conducting this research.aims: the purpose of this research is to develop and examine the psychometric features of a short computerized cognitive assessment scale for students.methods: the current research was done with a descriptive-survey method and using a validation test. the community consisted of first year high school students in tehran. the research sample was 300 first grade high school students who were randomly selected in a cluster. the methods of linear factor analysis, internal consistency, criterion validity and pearson correlation were used. spss-26 software was also used for data analysis.results: the findings obtained from the nonlinear factor analysis with noharm software showed that cognitive components consist of five factors: knowledge, fluid reasoning, working memory, visuospatial processing, and quantitative memory. the results of kr20 confirmed the overall homogeneity in the three age groups of 13 to 15. in order to check the validity of the test, the criterion validity method was used simultaneously using the pearson correlation coefficient, which showed a high correlation coefficient of 0.58 in each age category (p<0.01). in order to check the validity of the test, the content validity method was used using experts’ opinions, and the value was 0.79. the reliability coefficient of the whole test in all three age groups was between 0.73 and 0.80.conclusion: according to the findings, the researcher’s tool for cognitive assessment among the students of the first secondary level has acceptable psychometric properties and can be used for the students of this course.